Dyktanda dla klasy 8 — pod egzamin

Gdzie tracą się punkty

W wypracowaniu punktuje się osobno ortografię i interpunkcję. Według zasad oceniania z 2026 r.: za ortografię 2 pkt przy najwyżej 1 błędzie, 1 pkt przy 2–3 błędach i 0 pkt od 4 błędów; za interpunkcję 1 pkt przy najwyżej 9 błędach. Uczniowie z dysleksją mają wyższe progi (3 i 11 błędów). W latach 2026–2030 CKE uznaje zarówno stary, jak i nowy zapis po zmianie zasad ortografii — pod warunkiem, że uczeń trzyma się jednego wariantu w całej pracy.

Dlatego przed egzaminem sensowniej jest usunąć trzy powtarzające się błędy niż nauczyć się trzydziestu nowych wyrazów.

Dyktando 1. Wypracowanie Kasi

Nie wiedząc, od czego zacząć, Kasia otworzyła zeszyt na pierwszej wolnej stronie. Wiedziała, że nauczycielka sprawdzi wypracowanie w poniedziałek, a temat — „Czy warto czytać książki, których nie rozumiemy od razu?” — wymagał czegoś więcej niż streszczenia. Na pewno nie chciała pisać o tym, o czym napiszą wszyscy. W ogóle miała wrażenie, że im dłużej myśli, tym trudniej zacząć.

Cztery zdania: osiem przecinków, dwa myślniki, para cudzysłowów, pytajnik w środku zdania i cztery kropki. Do tego imiesłowowy równoważnik na początku (nie wiedząc) i trzy wyrazy-pułapki: nie wiedząc, na pewno, w ogóle.

Dyktando 2. Wyprawa w góry

ó, u, rz, ż, ch, h

Wczesnym rankiem wyruszyliśmy na szlak prowadzący przez gęsty bór. Chłodne powietrze pachniało żywicą, a pod butami chrzęściły zeschnięte gałęzie. Przewodnik ostrzegł nas, że za godzinę może spaść deszcz. Mimo to nikt nie chciał zawracać. Gdy wreszcie dotarliśmy do schroniska, z hukiem otworzyliśmy drzwi i usiedliśmy przy gorącym piecu.

Pułapki: bór (ó wymienne: bory), chłodne, pachniało, chrzęściły, schroniska — ch; hukiem — h; żywicą; przewodnik, drzwi — rz po p i d. Przecinki przed „a” i „że” oraz po zdaniu z „gdy”.

Dyktando 3. Tajemniczy sąsiad

pisownia „nie”

Niewidoczny z drogi dom stał na skraju lasu. Nikt nie wiedział, kto w nim mieszka. Dzieci, nie mogąc powstrzymać ciekawości, codziennie zaglądały przez płot. Pewnego dnia drzwi się otworzyły i wyszedł z nich niewysoki, uśmiechnięty staruszek. Nie był wcale groźny, a niespodziewana wizyta sprawiła mu ogromną radość.

Pułapki: razem: niewidoczny, niewysoki, niespodziewana (przymiotniki i imiesłowy przymiotnikowe); osobno: nie wiedział, nie był (czasowniki), nie mogąc (imiesłów przysłówkowy). Imiesłowowy równoważnik zdania oddzielony przecinkami z obu stron.

Dyktando 4. Nad morzem

pisownia łączna i rozdzielna

Na pewno pamiętasz ten dzień, w którym po raz pierwszy pojechaliśmy nad morze. Z daleka widać było latarnię, a naprzeciwko niej stał stary kuter. Tata twierdził, że w ogóle nie umie pływać, ale potem przez godzinę nie wychodził z wody. Wieczorem usiedliśmy na piasku i do późna słuchaliśmy szumu fal.

Pułapki: osobno: na pewno, po raz pierwszy, z daleka, w ogóle, do późna; razem: naprzeciwko. Przecinki przed „w którym”, „a”, „że”, „ale”.

Dyktando 5. Przerwa

przecinek w zdaniu złożonym

Kiedy zadzwonił dzwonek, uczniowie wybiegli na korytarz. Ola, która zwykle wychodziła ostatnia, tym razem była pierwsza. Wiedziała, że jeśli się pospieszy, zdąży kupić bułkę, zanim skończy się przerwa. Sklepik był jednak zamknięty, więc wróciła do klasy głodna, ale uśmiechnięta.

Pułapki: zdanie podrzędne na początku („Kiedy…,”), wtrącenie z „która” oddzielone z obu stron, ciąg „że jeśli…, zdąży…, zanim…”, przecinek przed „więc” i „ale”. Ortografia: zdąży, bułkę, uśmiechnięta.

Dyktando 6. W muzeum

wielka litera i wyrazy obce

W czasie wakacji odwiedziliśmy Muzeum Narodowe w Krakowie. Przewodniczka opowiadała o obrazach Jana Matejki i o historii Wawelu. Najbardziej zainteresowała mnie jednak wystawa fotografii z podróży po Azji. Po wyjściu z muzeum kupiłem pamiątkowy katalog, a wieczorem z entuzjazmem opowiadałem o wszystkim rodzicom.

Pułapki: wielką literą: Muzeum Narodowe (nazwa instytucji), Krakowie, Jana Matejki, Wawelu, Azji; małą: muzeum, gdy nie jest nazwą. Wyrazy obce: fotografii, katalog, entuzjazmem. Przewodniczka — rz po p; podróży — ó i ż.

Dyktando 7. Na ryby

ą, ę i ż

Wziąłem plecak i poszedłem nad rzekę. Chciałem złapać chociaż jedną rybę, więc cierpliwie trzymałem wędkę. Wiatr zaczął wiać mocniej, a na niebie pojawiły się ciemne chmury. Zanim zdążyłem się spakować, lunęło jak z cebra. Do domu wróciłem przemoczony, lecz zadowolony, bo w wiadrze pływały dwie płotki.

Pułapki: wziąłem (nie „wziełem”), zaczął, jedną — ą; rzekę, wędkę, lunęło — ę; zdążyłem, chociaż — ż; chmury — ch; przemoczony — rz po p. Przecinki przed „więc”, „a”, „lecz”, „bo” i po zdaniu z „zanim”.

Dyktando 8. Sobotni targ

-dzki, -ctwo, ó i rz

Nasze miasteczko słynie z ludzkiej życzliwości i bogactwa tradycji. W każdą sobotę na rynku odbywa się sąsiedzki targ, na którym gospodarze sprzedają miód, sery i pieczywo. Mój brat twierdzi, że to najpiękniejsze miejsce w całym powiecie. Zgadzam się z nim, chociaż czasem tęsknię za gwarem wielkiego miasta.

Pułapki: ludzkiej (lud → ludzki), sąsiedzki (sąsiad → sąsiedzki) — dz przed k; bogactwa (bogaty → bogactwo) — c; miód — ó wymienne (miody); sprzedają — rz po p; życzliwości — ż. Przecinki przed „na którym”, „że”, „chociaż” i w wyliczeniu.

Dyktando 9. Pomyłka

wszystkie zasady — jak na egzaminie

Nie wiedząc, która godzina, Marek zerwał się z łóżka i pobiegł do łazienki. Za oknem padał gęsty śnieg, a na przystanku stał już autobus. Chłopiec w pośpiechu chwycił plecak, zbiegł po schodach i w ostatniej chwili wskoczył do środka. Dopiero wtedy zauważył, że jest niedziela i że szkoła jest zamknięta. Wrócił do domu, zrobił herbatę i położył się z powrotem do łóżka.

Pułapki: nie wiedząc — osobno; łóżka (ó, ż), chłopiec, pośpiechu, chwycił, schodach — ch; herbatę — h; zauważył — ż; gęsty, śnieg. Imiesłowowy równoważnik na początku, przecinek przed „a”, wyliczenie czynności, „zauważył, że… i że…” bez przecinka przed „i”.