Matura z języka polskiego · część ustna
Matura ustna z polskiego – jak wygląda i jak się przygotować?
Przebieg egzaminu, dwa zadania w zestawie, kryteria oceniania (30 pkt) i plan przygotowania – na podstawie informatora CKE dla egzaminu od roku szkolnego 2024/2025.
Przebieg egzaminu
Egzamin ustny jest obowiązkowy i trwa 30 minut:
- 15 minut – przygotowanie do odpowiedzi po wylosowaniu zestawu,
- ok. 10 minut – wypowiedzi monologowe dotyczące obu zadań,
- ok. 5 minut – rozmowa z zespołem przedmiotowym.
Podczas egzaminu nie można korzystać ze słowników ani innych pomocy, a zespół nie wyjaśnia zadań.
Dwa zadania w zestawie
Zadanie 1. (jawne) dotyczy lektury obowiązkowej z poziomu podstawowego. Ma postać zagadnienia (twierdzenia lub pytania) i polecenia, np. „Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.” Listę poleceń CKE publikuje przed egzaminem w komunikatach.
Zadanie 2. (niejawne) dotyczy literatury, innych dzieł sztuki albo języka. Do polecenia dołączony jest materiał: tekst literacki, nieliteracki albo ikoniczny (np. obraz, plakat). Omawiasz zagadnienie na podstawie materiału oraz wybranego utworu literackiego lub tekstu kultury – przy zadaniach językowych także własnych doświadczeń komunikacyjnych.
Jak oceniana jest matura ustna?
| Kryterium | Maks. |
|---|---|
| Aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych (zadania 1 i 2) | 16 pkt |
| Kompozycja wypowiedzi monologowych | 4 pkt |
| Aspekt merytoryczny wypowiedzi podczas rozmowy | 6 pkt |
| Zakres i poprawność środków językowych | 4 pkt |
| Razem | 30 pkt |
Ponad połowa punktów (16) zależy od treści monologów – trafnego omówienia zagadnienia, funkcjonalnego wykorzystania lektury, materiału i kontekstu. Rozmowa z komisją (6 pkt) sprawdza, czy umiesz rozwinąć i obronić swoje stanowisko.
Jak przygotować się do matury ustnej?
- Przejdź listę pytań jawnych i do każdej lektury zanotuj 2–3 sceny lub motywy, które pasują do wielu zagadnień.
- Przygotuj konteksty – historycznoliterackie, biblijne, filozoficzne, filmowe – z jednym zdaniem o tym, co wnoszą.
- Ćwicz schemat wypowiedzi: wprowadzenie i stanowisko → omówienie z przykładami → kontekst → wniosek. Mierz czas: na oba monologi masz łącznie ok. 10 minut.
- Trenuj zadanie 2. na nieznanych materiałach: wiersz, fragment artykułu, obraz. Najpierw nazwij problem, potem pokaż, jak materiał go ujmuje.
- Ćwicz rozmowę – poproś kogoś o pytania doprecyzowujące i odpowiadaj pełnymi zdaniami.
Najczęstsze pytania
Ile trwa matura ustna z polskiego?
30 minut: 15 minut przygotowania, około 10 minut wypowiedzi monologowych i około 5 minut rozmowy z zespołem przedmiotowym.
Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać maturę ustną z polskiego?
Co najmniej 30%, czyli 9 z 30 punktów.
Czy pytania na maturę ustną są jawne?
Jawne są polecenia do zadania 1. (o lekturach obowiązkowych) – CKE publikuje je w komunikacie przed egzaminem. Zadanie 2. jest niejawne i dotyczy dołączonego materiału.
Czy na maturze ustnej można korzystać ze słownika?
Nie – zdający nie może korzystać ze słowników ani innych pomocy, a komisja nie udziela wyjaśnień do zadań.
