Strona główna › Działania na liczbach › Kolejność wykonywania działań w klasie 5
Kolejność wykonywania działań w klasie 5
W klasie 5 zasady kolejności działań są te same co w klasie 4, ale przykłady są dłuższe: pojawiają się ułamki dziesiętne, ułamki zwykłe i nawiasy kwadratowe. Kolejność wykonywania działań nadal decyduje o tym, czy wynik jest dobry.
Krótko: Najpierw nawiasy (najpierw wewnętrzne okrągłe, potem kwadratowe), potem mnożenie i dzielenie od lewej, na końcu dodawanie i odejmowanie od lewej. To samo obowiązuje dla ułamków dziesiętnych i zwykłych.
1Zasady kolejności w klasie 5
- Nawiasy: najpierw w nawiasach okrągłych, potem w kwadratowych.
- Mnożenie i dzielenie, od lewej do prawej.
- Dodawanie i odejmowanie, od lewej do prawej.
2Nawiasy w nawiasach
Gdy jeden nawias stoi w drugim, zaczynasz od najbardziej wewnętrznego. W zapisie 50 − [12 + (8 − 3) · 2] pierwszy liczysz nawias okrągły (8 − 3 = 5), potem mnożenie w nawiasie kwadratowym (5 · 2 = 10), potem dodawanie (12 + 10 = 22), a na końcu odejmowanie (50 − 22 = 28).
3Ułamki dziesiętne i zwykłe
Ułamki liczysz w tej samej kolejności co liczby naturalne. Zapisując kolejne kroki jeden pod drugim, łatwiej zauważysz błąd.
| zapis | krok 1 | krok 2 | wynik |
|---|---|---|---|
| 2,4 + 1,5 · 4 | 1,5 · 4 = 6 | 2,4 + 6 | 8,4 |
| (3,6 + 2,4) : 0,5 | 3,6 + 2,4 = 6 | 6 : 0,5 | 12 |
4Przykłady krok po kroku
Przykład 1 Nawias i mnożenie
Oblicz: 125 − 4 · (30 − 18).
- Nawias: 30 − 18 = 12.
- Mnożenie: 4 · 12 = 48.
- Odejmowanie: 125 − 48 = 77.
Odpowiedź: 77
Przykład 2 Ułamki dziesiętne
Oblicz: 2,4 + 1,5 · 4.
- Mnożenie: 1,5 · 4 = 6.
- Dodawanie: 2,4 + 6 = 8,4.
Odpowiedź: 8,4
Przykład 3 Dzielenie przez ułamek dziesiętny
Oblicz: (3,6 + 2,4) : 0,5.
- Nawias: 3,6 + 2,4 = 6.
- Dzielenie: 6 : 0,5 = 12, bo w 6 mieści się 12 połówek.
Odpowiedź: 12
Przykład 4 Ułamek zwykły
Oblicz: 12 + 14 · 2.
- Mnożenie: 14 · 2 = 24 = 12.
- Dodawanie: 12 + 12 = 1.
Odpowiedź: 1
Przykład 5 Nawiasy kwadratowe
Oblicz: 50 − [12 + (8 − 3) · 2].
- Nawias okrągły: 8 − 3 = 5.
- Mnożenie: 5 · 2 = 10.
- Nawias kwadratowy: 12 + 10 = 22.
- Odejmowanie: 50 − 22 = 28.
Odpowiedź: 28
Przykład 6 Dzielenie i mnożenie od lewej
Oblicz: 100 : (4 + 6) · 3 − 7.
- Nawias: 4 + 6 = 10.
- Od lewej: 100 : 10 = 10, potem 10 · 3 = 30.
- Odejmowanie: 30 − 7 = 23.
Odpowiedź: 23
5Najczęstsze błędy
Liczenie wszystkiego od lewej
Skąd się bierze: Zapis 2,4 + 1,5 · 4 uczeń liczy jako (2,4 + 1,5) · 4 = 15,6.
Jak zrobić dobrze: Najpierw mnożenie: 1,5 · 4 = 6, potem 2,4 + 6 = 8,4.
Zły nawias najpierw
Skąd się bierze: W zapisie z nawiasem kwadratowym uczeń liczy go przed okrągłym.
Jak zrobić dobrze: Zaczynaj od nawiasu najbardziej wewnętrznego.
Przecinek w ułamku dziesiętnym
Skąd się bierze: Przy mnożeniu i dzieleniu przecinek ląduje w złym miejscu.
Jak zrobić dobrze: Policz wynik na liczbach bez przecinka, a potem sprawdź go szacowaniem.
6Mini-quiz: sprawdź się
Pięć pytań. Kliknij odpowiedź — od razu zobaczysz, czy jest dobra, i krótkie wyjaśnienie.
1. Ile wynosi 12 + 8 · 5?
Najpierw mnożenie: 8 · 5 = 40, potem 12 + 40 = 52.
2. Ile wynosi 2,5 · 4 − 3,5?
Mnożenie: 2,5 · 4 = 10, odejmowanie: 10 − 3,5 = 6,5.
3. Ile wynosi 90 : (6 + 3) · 2?
Nawias: 6 + 3 = 9. Od lewej: 90 : 9 = 10, potem 10 · 2 = 20.
4. Ile wynosi (7 − 3) · (2 + 5)?
Nawiasy: 4 oraz 7. Mnożenie: 4 · 7 = 28.
5. Ile wynosi 12 · 6 + 1?
Mnożenie: 12 · 6 = 3, dodawanie: 3 + 1 = 4.
Sprawdź, czy to już umieją: sprawdzian z kluczem z działu „Liczby naturalne i działania” (klasa 5), gotowy do druku
Grupę A pobierzesz za darmo i sprawdzisz na niej, jak wygląda arkusz. Grupy B, C, D i E mają inne liczby w tych samych zadaniach, więc sąsiedzi w ławce nie przepiszą od siebie. Klucz z punktacją do każdej grupy.

7Pytania i odpowiedzi
Czy w klasie 5 zmienia się kolejność wykonywania działań?
Nie. Zasady są te same co w klasie 4. Zmieniają się liczby: pojawiają się ułamki i dłuższe zapisy.
Który nawias liczymy najpierw: okrągły czy kwadratowy?
Zaczynasz od nawiasu najbardziej wewnętrznego, zwykle okrągłego, potem kwadratowego.
Czy ułamki dziesiętne liczy się w tej samej kolejności?
Tak. Mnożenie i dzielenie przed dodawaniem i odejmowaniem, nawiasy przed wszystkim.
Jak sprawdzić wynik długiego zapisu?
Zapisuj każdy krok w osobnej linijce i oszacuj wynik, np. zaokrąglając liczby.
Skąd wziąć ćwiczenia z kluczem?
W sklepie są karty pracy i sprawdziany z klasy 5 z kluczem odpowiedzi. Ramka na tej stronie pokazuje pakiet działu.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-08. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.