Literatura i kultura

Motywy i konteksty — zadania maturalne — strona 2

Łączenie utworów z motywami, epokami, tradycją biblijną, antyczną i innymi kontekstami.

14zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Podanie kontekstu bez wyjaśnienia, jak wpływa on na interpretację.

Pełny zestaw · strona 2 z 2

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 3 z 14 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Motywy i konteksty

Zadanie 2

wrzesień 2022podstawowy1 pkt
Czy Marcin Napiórkowski zgadza się z tym, że sequeloza jest zjawiskiem powstałym współcześnie? Uzasadnij odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Nie zgadza się. Udowadnia, że sięganie po sprawdzone pomysły fabularne ma swoją długą tradycję w kulturze sięgającą starożytności.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna z trafnym uzasadnieniem. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 punkt Nie zgadza się. Udowadnia, że sięganie po sprawdzone pomysły fabularne ma swoją długą tradycję w kulturze sięgającą starożytności.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 7. Kształcenie umiejętności czytania, 1) przetwarza i hierarchizuje informacje analizowania i interpretowania […] tekstów z tekstów, np. publicystycznych, kultury, a także ich wzajemnej popularnonaukowych, naukowych. korespondencji. 8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru […] tekstów kultury na różnych poziomach […]. 1 Dz.U. 2022, poz. 1246.

Motywy i konteksty

Zadanie 16

wrzesień 2022podstawowy2 pkt
Zapoznaj się z plakatem Macieja Sroki do spektaklu według utworu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Inny świat. Maciej Sroka Inny świat www.kultura.tarnow.pl Zinterpretuj plakat Macieja Sroki w kontekście Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W odpowiedzi uwzględnij dwa elementy graficzne, które wyrażają przesłanie tej lektury.
Materiał graficzny stanowiący część zadania 16, wrzesień 2022, poziom podstawowy, formuła 2023
Materiał graficzny z arkusza CKE: wrzesień 2022, poziom podstawowy.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw dokładnie opisz wybrany element wizualny, a następnie połącz jego kształt, układ lub symbolikę z konkretnym motywem, bohaterem albo problemem utworu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Gwiazda, która okala i rani ludzkie ręce, symbolizuje zniewolenie człowieka w sowieckim łagrze. Człowiek cierpi, jest bezradny, zmuszony do funkcjonowania w świecie, w którym normy etyczne zostały odwrócone. Jednak próbuje ocalić swoje człowieczeństwo – ręce są złożone jak do modlitwy.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – trafna interpretacja z uwzględnieniem dwóch elementów graficznych. 1 pkt – trafna interpretacja z uwzględnieniem jednego elementu graficznego. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 punkty Gwiazda, która okala i rani ludzkie ręce, symbolizuje zniewolenie człowieka w sowieckim łagrze. Człowiek cierpi, jest bezradny, zmuszony do funkcjonowania w świecie, w którym normy etyczne zostały odwrócone. Jednak próbuje ocalić swoje człowieczeństwo – ręce są złożone jak do modlitwy.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 5) interpretuje treści alegoryczne 7. Kształcenie umiejętności czytania, i symboliczne […]; analizowania i interpretowania literatury 8) wykazuje się znajomością oraz innych tekstów kultury, a także ich i zrozumieniem treści utworów wskazanych wzajemnej korespondencji. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe; odbioru […] tekstów kultury na różnych 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poziomach: dosłownym, metaforycznym, poznanych tekstów […]; symbolicznym, aksjologicznym. 15) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie sztuki.

Motywy i konteksty

Zadanie 12

wrzesień 2022podstawowy1 pkt
Zapoznaj się z obrazem Januarego Suchodolskiego. www.dzieje.pl 12. Wyjaśnij, jakie znaczenie dla losów głównego bohatera Potopu Henryka Sienkiewicza ma sytuacja, której ilustrację mógłby stanowić obraz Januarego Suchodolskiego.
Materiał graficzny stanowiący część zadania 12, wrzesień 2022, poziom podstawowy, formuła 2023
Materiał graficzny z arkusza CKE: wrzesień 2022, poziom podstawowy.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij znaczenie wskazanego elementu dla bohatera, kompozycji albo problemu utworu, a następnie pokaż jego konkretny skutek. Połącz obserwację z całością tekstu, zamiast ograniczać się do opisu elementu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Dzięki udziałowi w obronie klasztoru Kmicic/bohater został zrehabilitowany jako obrońca ojczyzny i zdobył miłość Oleńki.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 punkt Dzięki udziałowi w obronie klasztoru Kmicic/bohater został zrehabilitowany jako obrońca ojczyzny i zdobył miłość Oleńki. Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury oraz innych tekstów kultury, a także ich obowiązkowe; wzajemnej korespondencji. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów […]; odbioru utworów literackich i tekstów 10) rozpoznaje w utworze sposoby kultury na różnych poziomach: dosłownym, kreowania: świata przedstawionego (fabuły metaforycznym, symbolicznym […]. […]); interpretuje je i wartościuje; 15) wykorzystuje w interpretacji utworów […] potrzebne konteksty […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie sztuki.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04