Jer

Jer gniazduje w chłodnych lasach dalekiej północy, a na zimę wędruje na południe, między innymi do Polski. Ma rudopomarańczową pierś i ramiona oraz jasny kuper, dobrze widoczny, gdy odlatuje.

Zimą jery żywią się głównie nasionami, w tym bukwią — czyli nasionami buka. W lata obfite w bukiew potrafią gromadzić się w naprawdę wielkie stada, które razem przeczesują dno lasu w poszukiwaniu jedzenia.

Samiec jera w pełnej szacie godowej ma lśniącą, czarną głowę i grzbiet, podczas gdy poza sezonem lęgowym te partie ciała stają się plamiste, brązowoczarne — znacznie mniej kontrastowe niż wiosną i wczesnym latem, tuż przed odlotem na północ.

Samica jera jest wyraźnie skromniejsza, szarobrązowa, z ciemniejszymi kreskami na głowie i grzbiecie, ale podobnie jak samiec ma charakterystyczny, biały kuper, dobrze widoczny w szybkim locie na tle jasnego nieba.

Zięba, bliski krewniak jera, ma zielonkawy kuper zamiast białego, dobrze widoczny w locie i łatwo odróżniający oba te podobne, blisko spokrewnione gatunki nawet z dużej odległości.

Szczygieł ma czerwoną maskę na twarzy i żółte pasy na czarnych skrzydłach, zupełnie inne od rudopomarańczowej piersi i ramion jera, przylatującego do Polski głównie zimą z dalekiej północy.

W wyjątkowo obfitych w bukiew latach jery potrafią tworzyć jedne z największych, najgęstszych zgromadzeń ptaków śpiewających na całym świecie — historyczne obserwacje w niektórych lasach bukowych Europy szacowały pojedyncze, wspólne noclegowiska nawet na całe miliony ptaków zebranych razem w jednym miejscu.

Naukowcy badający tak ogromne stada jerów podejrzewają, że zbijanie się w wielkie, gęste grupy skutecznie utrudnia drapieżnikom polowanie na pojedyncze ptaki — im większe zgromadzenie, tym mniejsze statystyczne ryzyko ataku dla każdego pojedynczego osobnika w całym stadzie.

Liczebność jerów przylatujących zimą do danego regionu silnie zależy od urodzaju bukwi w danym roku, dlatego ornitolodzy chętnie traktują wielkość zimowych stad jera jako pośredni, łatwy do zaobserwowania wskaźnik kondycji rozległych lasów bukowych dalekiej północy Europy.