Drzewołaz
Zdjęcie: Rhododendrites · CC BY-SA 4.0
🐸 Płazy

Drzewołaz

Dendrobates

Drzewołaz to niewielka, ale niezwykle jaskrawo ubarwiona żaba z lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej — jeden z najbardziej trujących zwierząt lądowych świata, mimo swoich maleńkich rozmiarów.

W pigułce

Drzewołaz — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy deszczowe Ameryki Środkowej i Południowej
🍽️
Co jeMrówki, roztocza i inne małe owady
📏
Wielkość1,5-6 cm długości, zależnie od gatunku
Ile żyje3-15 lat, zależnie od gatunku
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • To maleńka, ale jaskrawo ubarwiona żabka.
  • Krzykliwe kolory ostrzegają: jestem trujący!
  • Skórą wydziela silne substancje.
  • Mieszka w lasach deszczowych Ameryki.
Bliżej natury

Jak żyje drzewołaz?

Drzewolazy to maleńkie, niezwykle barwne żabki lasów deszczowych Ameryki Środkowej i Południowej. Ich jaskrawe kolory — czerwień, błękit, żółć — to wyraźne ostrzeżenie dla drapieżników.

Skóra wielu drzewolazów wydziela silne substancje, które są dla wrogów bardzo niebezpieczne. Mimo groźnej broni same są malutkie i płochliwe, a troskliwie opiekują się swoimi kijankami.

Czy wiesz, że…?

jad niektórych gatunków drzewołaza jest tak silny, że wystarczyłby do zabicia nawet kilkudziesięciu dorosłych ludzi, mimo że sama żaba waży zaledwie kilka gramów? Co ciekawe, drzewołazy hodowane w niewoli, z dala od swojej naturalnej diety pewnych owadów, tracą zdolność do produkowania trującej wydzieliny.

Jak rozpoznać

Jak wygląda drzewołaz?

Drzewołazy to drobne żaby o gładkiej skórze i najbardziej krzykliwych barwach w całym świecie płazów. Bywają jaskrawoniebieskie, żółte, pomarańczowe, czerwone albo intensywnie zielone, często z kontrastowym, czarnym wzorem plam, pręg czy siateczki. Mimo maleńkich rozmiarów rzucają się w oczy jak żywe klejnoty.

Ciało mają zgrabne, z dużymi oczami i smukłymi kończynami zakończonymi drobnymi przylgami. Wzory bywają tak charakterystyczne, że po samym rysunku i kolorze można odróżniać poszczególne gatunki i odmiany. U drzewołazów jaskrawa barwa nie jest ozdobą przypadkową — to czytelny sygnał wysłany do całego otoczenia.

Nie pomyl się

Drzewołaz a podobne zwierzęta

Drzewołazy tworzą całą rodzinę drobnych, kolorowych żab i to właśnie po jaskrawych, ostrzegawczych barwach odróżnisz je od zwykłych, maskujących się zielono-brązowych żab. Krzykliwy kolor drzewołaza mówi drapieżnikom, że lepiej go nie tykać — to tak zwane ubarwienie ostrzegawcze.

Poszczególne gatunki i odmiany drzewołazów różnią się między sobą przede wszystkim wzorem i zestawem kolorów — jedne są jednolicie niebieskie, inne żółto-czarne, jeszcze inne czerwone z ciemnymi nogami. Ich kijanki to zwykłe, niepozorne larwy, więc dopiero dorosłe żaby zdradzają przynależność krzykliwym ubarwieniem.

W sąsiedztwie człowieka

Drzewołaz a ludzie

Nazwa „drzewołaz” wiąże się z historią, w której rdzenne ludy tropikalnej Ameryki wykorzystywały wydzielinę skóry niektórych z tych żab do zatruwania grotów do polowań. To właśnie stąd w wielu językach zwie się je „żabami ze strzałek”. Dziś drzewołazy są przede wszystkim znane jako barwne zwierzęta hodowlane.

Co ciekawe, drzewołazy hodowane w niewoli zwykle nie są trujące, bo swoją obronną substancję czerpią z pokarmu zdobywanego w naturze. Trzymane w terrariach i karmione inaczej tracą tę cechę. Są popularne wśród hobbystów, ale wymagają stałej wilgotności i ciepła, więc nie są łatwe w utrzymaniu.

Pytania i odpowiedzi

Drzewołaz — częste pytania

Jak duży jest drzewołaz?

Drzewołaz to malutka żaba — ma zaledwie 1,5–6 cm długości, zależnie od gatunku.

Dla dociekliwych
Mimo tak drobnych rozmiarów bywa jednym z najbardziej trujących zwierząt świata.
Ile żyje drzewołaz?

Drzewołaz dożywa 3–15 lat, zależnie od gatunku.

Dla dociekliwych
W bezpiecznej hodowli, gdzie nie ma drapieżników, drzewołazy żyją zwykle dłużej.
Co je drzewołaz?

Drzewołaz je maleńkie owady — głównie mrówki i roztocza.

Dla dociekliwych
Co ciekawe, to właśnie z tych dzikich owadów bierze substancje, które czynią go trującym.
Gdzie żyje drzewołaz?

Drzewołaz mieszka w lasach deszczowych Ameryki Środkowej i Południowej.

Dla dociekliwych
Lubi wilgotne, ciepłe miejsca blisko ziemi, wśród liści i korzeni.
Dlaczego drzewołaz jest taki kolorowy?

Jaskrawe kolory to ostrzeżenie dla drapieżników: „jestem trujący, nie dotykaj".

Dla dociekliwych
Im bardziej krzykliwe barwy, tym mocniejszy zwykle jad. Drapieżniki uczą się omijać kolorowe żaby z daleka.
Jak silny jest jad drzewołaza?

U niektórych gatunków tak silny, że z jednej żaby wystarczyłby do zaszkodzenia wielu dużym zwierzętom.

Dla dociekliwych
Ciekawe jest to, że w niewoli, karmiony innymi owadami, drzewołaz traci swoją trującość — jad bierze się z jego dzikiego pokarmu.
Jak jest „drzewołaz" po angielsku?

Drzewołaz po angielsku to poison dart frog — dosłownie „żaba trująca do strzałek".

Dla dociekliwych
Nazwa wzięła się stąd, że dawni myśliwi smarowali jadem tych żab końce strzałek.
Czy wszystkie drzewołazy wyglądają tak samo?

Nie. Poszczególne gatunki i odmiany różnią się barwą oraz wzorem — jedne są jednolicie niebieskie, inne żółto-czarne, jeszcze inne czerwone z ciemnymi nogami. Po samym rysunku i zestawie kolorów można je od siebie odróżniać.

Dla dociekliwych
Ta rozmaitość sprawia, że drzewołazy są wśród miłośników płazów tak cenione. Każda odmiana ma swój charakterystyczny deseń, a niektóre populacje tego samego gatunku potrafią wyglądać zupełnie inaczej w różnych miejscach.
Skąd wzięła się nazwa nawiązująca do strzałek?

Od dawnego zwyczaju rdzennych ludów tropikalnej Ameryki, które wydzieliną skóry niektórych drzewołazów smarowały groty używane na polowaniu. Stąd w wielu językach nazywa się te żaby „żabami ze strzałek”.

Dla dociekliwych
Dotyczyło to tylko części gatunków o najsilniejszej wydzielinie. Sama nazwa przylgnęła jednak do całej grupy tych barwnych żab, choć większość z nich nigdy nie była w ten sposób wykorzystywana.
Czy drzewołazy dbają o potomstwo?

Wiele z nich tak. U licznych drzewołazów dorosła żaba pilnuje złożonych jaj, a po wykluciu przenosi kijanki na grzbiecie w bezpieczniejsze, wilgotne miejsca. To niezwykłe jak na żaby, które częściej po prostu zostawiają skrzek w wodzie.

Dla dociekliwych
Taka opieka rodzicielska zwiększa szanse potomstwa w warunkach, gdzie odpowiednich zbiorników wody jest niewiele. Rodzic potrafi rozmieścić kijanki pojedynczo w drobnych kałużkach zebranych w liściach roślin, wysoko nad ziemią.
Poznaj też

Zobacz także żaby

Kategoria: PłazyWróć do: Żaby
Wszystkie: żaby