Płatny zestaw · sklep
Notatka i streszczenie, klasy 4–7 — 11 kart pracy PDF z kluczem
11 kart pracy z języka polskiego dla klas 4–7: słowa kluczowe, notatka w punktach i w tabeli, mapa myśli, zasady streszczenia. Na końcu…
7,90 zł
Zobacz w sklepie →Strona główna › Egzamin ósmoklasisty — język polski › Streszczenie tekstu — zadanie z egzaminu ósmoklasisty
Streszczenie tekstu — zadanie z egzaminu ósmoklasisty
Streszczenie to jedno z najbardziej powtarzalnych zadań w całym arkuszu: wraca w 17 z 22 arkuszy, prawie zawsze przy tekście nieliterackim i prawie zawsze za 2,0 punktu.
1To nie jest streszczenie, jakie zna się ze szkoły
Zadanie nie brzmi „streść tekst”. Arkusz podaje szkielet zdań z lukami — na przykład: tematem tekstu jest…, autor skupia się na…, dochodzi do wniosku, że… — a uczeń go uzupełnia.
Szkielet jest podpowiedzią i pułapką naraz. Podpowiedzią, bo narzuca strukturę: temat, rozwinięcie, wniosek. Pułapką, bo kusi, żeby wypełniać luki pierwszym, co pasuje gramatycznie.
Kryteria CKE są w tym zadaniu wyjątkowo jednolite między rocznikami: dwa punkty za „poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście” oraz „zachowanie właściwego poziomu uogólnienia”. Połowa punktów — za to samo, ale przy poziomie zaburzonym.
2Poziom uogólnienia — czym właściwie jest
To pojęcie brzmi abstrakcyjnie, dopóki nie zobaczy się przykładów z klucza. Poziom uogólnienia jest zaburzony na dwa sposoby, oba równie kosztowne.
- Za wysoko — streszczenie mówi „autor pisze o ciekawości” i nic więcej. Zdanie jest prawdziwe, ale nie niesie informacji o tym, CO autor o ciekawości powiedział.
- Za nisko — streszczenie wskazuje jako temat wątek poboczny z jednego akapitu, na przykład jeden przywołany przykład zamiast myśli całego tekstu.
Klucze CKE pokazują oba przypadki na przykładach odpowiedzi ucznia, i to jest najlepszy materiał do nauki tego zadania — bo błędne odpowiedzi są w nich prawdziwe zdaniowo, a mimo to bezwartościowe jako streszczenie.
3Zakaz cytowania
Przy części zadań polecenie mówi wprost: „Nie cytuj sformułowań z arkusza.” Ale zakaz obowiązuje szerzej, niż się wydaje — uwaga w zasadach oceniania powtarza się przy niemal każdym streszczeniu: wypowiedź złożona w całości z fragmentów przepisanych z tekstu dostaje zero punktów.
To znaczy, że streszczenie sklejone z najlepszych zdań tekstu nie jest streszczeniem. Nawet jeśli wybrane zdania trafnie oddają sens.
Praktycznie: po przeczytaniu tekstu zamknij oczy i powiedz sobie jednym zdaniem, o czym on był. To zdanie — niezgrabne, własne — jest lepszym początkiem niż najładniejszy cytat.
4Trzy zdania, które działają
Jeśli szkielet w arkuszu jest inny, i tak warto trzymać się tego schematu w głowie.
- Zdanie o temacie: nie „ciekawość”, tylko „wpływ ciekawości na poznawanie świata” — rzeczownik z określeniem, nie samo hasło.
- Zdanie o rozwinięciu: co autor twierdzi i czym to popiera. Tu mieści się napięcie tekstu — „podkreśla X, ale zauważa też Y”.
- Zdanie o wniosku: do czego autor dochodzi na końcu. Prawie zawsze jest w ostatnim akapicie, prawie zawsze da się je znaleźć w jednym zdaniu.
Trzy zdania po dwadzieścia słów. Więcej nie trzeba, a mniej zwykle znaczy zaburzony poziom uogólnienia.
5Przykłady krok po kroku
Trzy streszczenia z kluczy CKE — na komplet punktów, na połowę i na zero.
Przykład 1 Streszczenie na komplet punktów
arkusz próbny 2026, zadanie 12. (2 pkt)
- Temat nazwany rzeczownikiem z określeniem: znaczenie śmiechu w życiu człowieka.
- Rozwinięcie mówi, co autorka twierdzi na ten temat i jak porządkuje wywód.
- Wniosek oddaje myśl z ostatniego akapitu, a nie ostatnie zdanie tekstu.
Odpowiedź: Wszystkie trzy elementy są własnymi słowami ucznia i wszystkie dotyczą całego tekstu, a nie pojedynczych akapitów. To jest właściwy poziom uogólnienia.
Przykład 2 To samo streszczenie o poziom za wysoko
arkusz próbny 2026, zadanie 12. (2 pkt)
- Temat: „rola śmiechu w naszym życiu” — poprawnie.
- Rozwinięcie: „śmiech ma wiele pozytywnych skutków”, a dalej „wskazuje, jakie to są skutki”.
- Wniosek: „warto się śmiać”.
Odpowiedź: Jeden punkt zamiast dwóch. Każde zdanie jest prawdziwe, ale żadne nie mówi, CO właściwie napisano w tekście — takie streszczenie pasowałoby do dowolnego artykułu o śmiechu.
Przykład 3 Streszczenie z samych cytatów
arkusz próbny 2024, zadanie 11. (2 pkt)
- Uczeń wypełnia luki zdaniami wyjętymi z tekstu w cudzysłowie.
- Wszystkie cytaty są dokładne i wszystkie prawdziwe.
- Polecenie mówiło jednak wprost: nie cytuj sformułowań z arkusza.
Odpowiedź: Zero punktów. To najbardziej pouczający przykład z całej grupy — poprawność treściowa nie ratuje odpowiedzi, która łamie warunek zadania.
6Najczęstsze błędy
Trzy błędy, przez które traci się punkty przy dobrze zrozumianym tekście.
Nazywanie tematu jednym słowem
Skąd się bierze: Szkolne pytanie „o czym jest ten tekst?” uczy odpowiadać hasłem: o przyjaźni, o ciekawości, o śmiechu. Na egzaminie takie hasło to poziom uogólnienia za wysoki.
Jak zrobić dobrze: Rozbuduj hasło do wyrażenia: nie „ciekawość”, ale „wpływ ciekawości na poznawanie świata”. Sprawdzian jest prosty — jeśli twój temat pasowałby do dziesięciu innych tekstów, jest za ogólny.
Branie za temat najciekawszego przykładu z tekstu
Skąd się bierze: Teksty nieliterackie w arkuszach są zbudowane wokół barwnych historii — o dziennikarzu, który wyleczył się śmiechem, o filozofie z latarnią. To one zostają w pamięci.
Jak zrobić dobrze: Zapytaj siebie, czy autor napisał tekst PO TO, żeby opowiedzieć tę historię, czy użył jej, żeby coś pokazać. Prawie zawsze zachodzi drugie — a wtedy historia jest przykładem, nie tematem.
Streszczanie akapit po akapicie
Skąd się bierze: Wydaje się bezpieczne: skoro streszczam wszystko, na pewno trafię w sedno. Powstaje jednak spis treści, a nie streszczenie — i zwykle nie mieści się w podanych lukach.
Jak zrobić dobrze: Napisz trzy zdania o całości: temat, rozwinięcie, wniosek. Akapity są narzędziem do ich znalezienia, nie planem odpowiedzi.
Przed egzaminem: karty pracy z polskiego z kluczem
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Do powtórki na papierze: zestawy kart z polskiego na egzamin ósmoklasisty, z kluczem odpowiedzi.
Płatny zestaw · sklep
Polski na egzamin ósmoklasisty: wypracowanie — 13 kart PDF z kluczem
13 kart pracy z języka polskiego do egzaminu ósmoklasisty: budowa rozprawki, teza i argumenty, akapit, wstęp i zakończenie, opowiadanie z…
12,90 zł
Zobacz w sklepie →CODZIENNA POWTÓRKA
EGZAMIN ÓSMOKLASISTY
EGZAMIN ÓSMOKLASISTY
10 minut dziennie do egzaminu
Kartka na każdy dzień: zadania jak na egzaminie i klucz z wyjaśnieniem. 30 dni, PDF do druku.
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe.
CODZIENNA POWTÓRKA · E8
10 minut dziennie do egzaminu
Kartka na każdy dzień: zadania jak na egzaminie i klucz z wyjaśnieniem. 30 dni, PDF do druku.
CODZIENNA POWTÓRKA · EGZAMIN ÓSMOKLASISTY
10 minut dziennie
z języka polskiego
Kartka na każdy dzień: czytanie, lektury, środki stylistyczne i pisownia. Klucz z wyjaśnieniem, 30 dni, PDF do druku.
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe.
CODZIENNA POWTÓRKA · E8
10 minut dziennie
z języka polskiego
Kartka na każdy dzień i klucz z wyjaśnieniem. 30 dni, PDF do druku.
7Pytania i odpowiedzi
Jak często na egzaminie ósmoklasisty pojawia się zadanie ze streszczeniem?
W 17 z 22 zbadanych arkuszy — czyli w zdecydowanej większości. Prawie zawsze dotyczy tekstu nieliterackiego i prawie zawsze jest warte dwa punkty.
Co to jest właściwy poziom uogólnienia w streszczeniu?
To taki poziom, na którym streszczenie mówi zarówno CO jest tematem, jak i CO na ten temat powiedziano. Za wysoko — pasowałoby do dowolnego tekstu o tym temacie. Za nisko — opisuje jeden wątek zamiast całości.
Czy w streszczeniu wolno cytować tekst?
Nie. Zasady oceniania CKE przewidują zero punktów za wypowiedź złożoną w całości z przepisanych fragmentów, a część poleceń dodaje ten zakaz wprost. Streszczenie ma być własnymi słowami.
Ile zdań powinno mieć streszczenie na egzaminie?
Tyle, ile luk podaje arkusz — zwykle trzy do czterech. Każda luka to jedno zdanie: o temacie, o tym, co autor na ten temat mówi, i o wniosku, do którego dochodzi.
Jak napisać streszczenie na egzaminie ósmoklasisty?
Trzymaj się schematu: temat, rozwinięcie, wniosek. Temat nazwij rzeczownikiem z określeniem (nie samym hasłem), w rozwinięciu napisz, co autor twierdzi i czym to popiera, a we wniosku — do czego dochodzi na końcu. Pisz własnymi słowami i o całym tekście, nie o jednym akapicie: streszczenie złożone z przepisanych fragmentów dostaje zero punktów. Zwykle wystarczą trzy zdania, a zadanie jest za 2 punkty.
Czytaj dalej
Egzamin ósmoklasisty z polskiegoBudowa arkusza, punktacja, harmonogram naukiTekst nieliterackiTekst, do którego streszczenie się odnosiWypowiedź użytkowaDruga krótka forma pisemna w arkuszuWszystkie arkusze CKE 2017–2026Spis 22 arkuszy z datami, punktacją i liczbą zadańStreszczenie, parafraza, pytania do tekstuDarmowa kartkówka z polskiego, klasa 8 (PDF)
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-03. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.
