Wypracowanie maturalne · Formuła 2023
Kryteria oceniania wypracowania na maturze z polskiego
Za wypracowanie na poziomie podstawowym można dostać 35 pkt. Poniżej podział punktów według zasad oceniania CKE, zasady, które najczęściej obniżają wynik, i odnośniki do tematów z kolejnych sesji.
Kryteria oceniania wypracowania – poziom podstawowy, Formuła 2023
| Kryterium | Maks. | Co sprawdza egzaminator |
|---|---|---|
| 1. Spełnienie formalnych warunków polecenia | 1 pkt | Brak błędu kardynalnego, odwołanie do lektury obowiązkowej z listy w arkuszu, praca przynajmniej częściowo dotyczy problemu z tematu i jest wypowiedzią argumentacyjną. 0 pkt w tym kryterium oznacza 0 pkt za całe wypracowanie. |
| 2. Kompetencje literackie i kulturowe | 16 pkt | Funkcjonalne wykorzystanie lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego, poziom argumentacji (bogata, zadowalająca, powierzchowna), funkcjonalne konteksty i erudycja. Za każdy błąd rzeczowy odejmuje się 1 pkt. |
| 3a. Struktura wypowiedzi | 3 pkt | Problemowe uporządkowanie treści oraz poprawny podział na wstęp, część zasadniczą, zakończenie i akapity. |
| 3b. Spójność wypowiedzi | 3 pkt | Liczba zaburzeń spójności (logiki, uporządkowania); 3 pkt przy najwyżej dwóch zaburzeniach. |
| 3c. Styl wypowiedzi | 1 pkt | Styl stosowny do pisemnej wypowiedzi egzaminacyjnej, jednorodny albo funkcjonalnie niejednorodny. |
| 4a. Zakres i poprawność środków językowych | 7 pkt | Ocena łączy zakres środków (składnia, leksyka) z liczbą błędów językowych. |
| 4b. Poprawność ortograficzna | 2 pkt | 2 pkt przy najwyżej jednym błędzie; inne progi dla zdających z dysleksją. |
| 4c. Poprawność interpunkcyjna | 2 pkt | 2 pkt przy najwyżej ośmiu błędach; inne progi dla zdających z dysleksją. |
| Razem | 35 pkt | Kompozycja: 7 pkt (3 + 3 + 1), język: 11 pkt (7 + 2 + 2). |
Zasady, które decydują o wyniku
- Co najmniej 300 wyrazów. Krótsza praca jest oceniana tylko w kryteriach 1 i 2; za kompozycję i język dostaje 0 pkt.
- Lektura obowiązkowa z listy w arkuszu. Odwołanie musi mieć charakter analityczny – samo przywołanie tytułu lub fabuły nie wystarcza. Błąd kardynalny (falsyfikacja głównych wątków lub losów bohaterów lektury) oznacza 0 pkt.
- Dwa utwory i konteksty. Najwyższe noty w kryterium 2 wymagają funkcjonalnego wykorzystania lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz dwóch kontekstów, które pogłębiają problem z tematu.
- Streszczenie nie jest argumentem. Utwór przywołany wyłącznie w formie streszczenia, bez wniosku, nie jest wykorzystany funkcjonalnie.
- Kompozycja problemowa. Akapity porządkowane według kolejnych aspektów problemu (a nie „lektura po lekturze”) pozwalają uzyskać 3 pkt za strukturę.
- Samodzielność. Praca z fragmentami odtworzonymi z podręcznika lub internetu skutkuje unieważnieniem egzaminu; fragmenty przepisane z arkusza bez komentarza – oceną 0 pkt za wypracowanie.
Opis jest streszczeniem oficjalnych zasad oceniania z sesji 2023–2026; podział punktów (1 + 16 + 7 + 11) jest w nich taki sam. Pełny tekst z przykładami i wyjaśnieniami znajdziesz w dokumencie „Zasady oceniania rozwiązań zadań – Arkusz 2. Wypracowanie” w archiwum arkuszy CKE. Na poziomie rozszerzonym kryteria różnią się – sprawdź zasady do konkretnego arkusza.
Jak wykorzystać kryteria przy pisaniu?
- Po wyborze tematu nazwij problem i zapisz własne stanowisko jednym zdaniem.
- Wybierz lekturę obowiązkową z listy w arkuszu i drugi utwór; do każdego dopisz, co konkretnie wnosi do rozważań.
- Dobierz dwa konteksty i zapisz, jak pogłębiają problem – nie poprzestawaj na ich wymienieniu.
- Ułóż akapity według aspektów problemu, a na końcu policz wyrazy i sprawdź zapis tytułów, ortografię i interpunkcję.
