15 maja 2025 · Formuła 2023 · poziom rozszerzony

Matura z geografii 2025: arkusz i omówienie zadań

Dziesięć wybranych zadań wyjaśniamy na podstawie oficjalnego arkusza i zasad oceniania. Mapa, wykresy i pełne polecenia pozostają w plikach CKE.

2025termin główny, 15 maja
180 minczas pracy
60 pktmaksymalna punktacja
10 zadańomówionych na tej stronie

Zakres tego opracowania

Wyjaśniamy zadania 21, 23, 24.2, 26, 27.2, 27.3, 28.1, 28.2, 29 i 30. Nie jest to pełny zestaw rozwiązań. Otwórz oryginalny arkusz, aby zobaczyć treść zadań, dane, wykresy i modele terenu. Osobna mapa jest potrzebna do innych zadań z tego egzaminu.

Miasta i rolnictwo: zadania 21, 23 i 24.2

Zadanie 21 · rewitalizacja Łodzi

Dlaczego B1?

W dawnych budynkach elektrowni EC1 pojawiły się funkcje kulturalne i edukacyjne. Ożywienie obszaru poprzemysłowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania to rewitalizacja, a nie rozwój produkcji przemysłowej. W arkuszu oznaczono ją odpowiedzią B1.

Zadanie 23 · plony pszenicy

Skąd różnica między Australią a Belgią?

Tabela CKE podaje dla 2020 r. 15 dt/ha w Australii i 90 dt/ha w Belgii. Argument przyrodniczy dla Australii: na części obszarów upraw niedostatek opadów i susza ograniczają wzrost roślin. Argument pozaprzyrodniczy dla Belgii: intensywna produkcja, w tym nawożenie i mechanizacja, wspiera wysokie plony. Te dwa rodzaje przyczyn trzeba odróżnić.

Zadanie 24.2 · zboża w Polsce

Dlaczego plony w dwóch województwach się różnią?

W kujawsko-pomorskim wysokim plonom sprzyjają żyzne czarne ziemie. W podlaskim większy udział gleb słabszych oraz krótszy okres wegetacyjny ograniczają możliwości upraw. Wystarczy uzasadnienie oparte na konkretnym czynniku przyrodniczym; sama informacja, że plony są różne, nie wyjaśnia przyczyny.

Handel i rekultywacja: zadania 26 i 27

Zadanie 26 · eksport Brazylii i Korei Południowej

Jak wyjaśnić odmienną strukturę eksportu?

Dane z arkusza dotyczą 2018 r. Korea Południowa ma silny przemysł zaawansowanych technologii, więc eksportuje więcej maszyn, urządzeń i sprzętu transportowego. W Brazylii większą rolę odgrywa wysokotowarowe rolnictwo, co sprzyja eksportowi produktów rolno-spożywczych. To wyjaśnienie odnosi się do rozwoju przemysłu i rolnictwa, zgodnie z poleceniem, bez odwoływania się do wydobycia surowców.

Zadanie 27.2 · górnictwo i formy terenu

Czy kopalnia odkrywkowa ilustruje wydobycie miedzi i srebra?

Nie. Wskazana w zadaniu niecka ma genezę odkrywkową, natomiast miedź i srebro z przywołanej serii złożowej wydobywa się metodą podziemną. Dlatego nie należy utożsamiać formy z modelu terenu z typową formą po wydobyciu tych rud.

Zadanie 27.3 · rekultywacja zwałowiska

Jak można wykorzystać zwałowisko po eksploatacji?

Dwa poprawne przykłady to zalesienie skarp oraz urządzenie tras pieszych lub rowerowych. Możliwe jest też przeznaczenie terenu pod instalacje wiatrowe lub fotowoltaiczne. Odpowiedź powinna wskazywać konkretne sposoby zagospodarowania.

Energia i transport: zadania 28–30

Zadanie 28.1 · zmiany w energetyce

Jakie dwie zmiany zaszły w Polsce i Hiszpanii?

Porównując wykresy dla 2000 i 2021 r., można wskazać spadek udziału energii elektrycznej produkowanej z węgla oraz wzrost udziału źródeł odnawialnych, zwłaszcza wiatru. To zmiany wspólne dla obu państw i korzystne dla środowiska.

Zadanie 28.2 · energetyka Szwajcarii

Dlaczego B2?

Na wykresie CKE Szwajcarii odpowiada Y. Udział hydroenergetyki i energetyki jądrowej wiąże się odpowiednio z warunkami wykorzystania energii wody i możliwościami rozwoju elektrowni jądrowych. W zestawie odpowiedzi jest to B2.

Zadanie 29 · Kanał Sueski

Który ładunek płynie od Morza Śródziemnego ku Czerwonemu?

C: pszenica i kukurydza z rumuńskiej Konstancy. Ten port leży nad Morzem Czarnym, a jego zboże może trafić przez cieśniny i Morze Śródziemne do Kanału Sueskiego, dalej w kierunku Morza Czerwonego. Pozostałe propozycje mają źródło po południowej lub wschodniej stronie kanału.

Zadanie 30 · żegluga śródlądowa w Polsce

Dlaczego udział przewozów rzecznych jest niski?

Przyczyna przyrodnicza: mała głębokość i sezonowe niżówki utrudniają żeglugę. Przyczyna gospodarcza: transport samochodowy zapewnia dostawę od nadawcy do odbiorcy bez przeładunku, więc przejmuje znaczną część ładunków. W odpowiedzi trzeba podać przyczynę z każdej z tych dwóch grup.

Wskazówka do zadania 30: odpowiedź za 2 punkty wymaga dwóch różnych typów przyczyn. Niski stan wody jest przyczyną przyrodniczą, a konkurencja transportu drogowego — gospodarczą.

Arkusz, klucz i źródła

Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Matura z geografii — omówienie

To autorskie omówienie wybranych zadań z geografii. Oficjalny arkusz i zasady oceniania są dostępne bezpośrednio na stronie CKE. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04