2023termin główny, 16 maja
180 minczas pracy
60 pktmaksymalna punktacja
6 z 41podpunktów z bazy omówionych na tej stronie
Łeba i jezioro Sarbsko — zadania 1.1–1.6
Zadanie 1.1 · teren pod zabudowę
Co ogranicza budowę, a co jej sprzyja?
Ograniczenie: na obszarze wskazanym w polu F3 teren jest podmokły; płytkie wody gruntowe utrudniają posadowienie budynków. Atut: teren jest płaski, co ułatwia przygotowanie zabudowy. To dwa różne kryteria: cecha przyrodnicza utrudniająca zagospodarowanie i cecha ułatwiająca zabudowę. Klucz CKE przyznaje po 1 punkcie za każde poprawne kryterium.
Oznaczenie działki sprawdź w planie na stronie 4 arkusza CKE i na mapie okolic Łeby.
Zadanie 1.2 · długość trasy i czas marszu
Jak obliczyć 11 km i 2 godz. 45 min?
Na mapie trasa zielonym szlakiem ma 20 cm. W skali 1:55 000 każdy centymetr odpowiada 550 m, więc 20 × 550 m = 11 000 m = 11 km. Przy prędkości 4 km/h marsz trwa 11 ÷ 4 = 2,75 godz. = 2 godz. 45 min. Zgodnie z warunkiem zadania różnica wysokości nie wydłuża czasu. Klucz CKE daje 2 punkty za oba obliczenia i wyniki.
Zadanie 1.3 · cechy jeziora Sarbsko
Co można odczytać z mapy?
Jezioro ma wydłużony kształt oraz jest przepływowe — przez jezioro przepływa rzeka Chełst. Są to cechy widoczne na mapie, inne niż głębokość i geneza. CKE przyznaje 1 punkt za dwie poprawne cechy.
Zadanie 1.4 · Mierzeja Sarbska
Jaki proces tworzy wydmy na mierzei?
Wiatr — akumulacja eoliczna. Wiatr przenosi piasek i odkłada go w postaci wydm. W zadaniu trzeba podać czynnik rzeźbotwórczy inny niż prąd przybrzeżny oraz proces, dlatego sama nazwa „wiatr” nie wystarczy. Zasady CKE dopuszczają też poprawne pary odnoszące się do działania morza, np. fale morskie i akumulację.
Zadanie 1.5 · kierunek wydm
Dlaczego czoło wydmy przesuwa się na wschód, a ramiona zostają z tyłu?
Przeważające wiatry z zachodu przenoszą piasek ku wschodowi, więc w tę stronę przemieszcza się czoło wydmy. Ramiona poruszają się wolniej, ponieważ piasek jest tam utrwalany przez roślinność. W efekcie pozostają po zachodniej stronie czoła. Pełna odpowiedź obejmuje zarówno kierunek działania wiatru, jak i różnicę szybkości przemieszczania piasku.
Zadanie 1.6 · prawda czy fałsz
Kiedy powstały te wydmy i gdzie są podobne?
F, P. Wydmy Mierzei Sarbskiej nie powstały przed wycofaniem lądolodu z Polski — to młodsze formy związane z akumulacją piasku po ustąpieniu zlodowacenia. Podobne wydmy śródlądowe występują w Kampinoskim Parku Narodowym. W kluczu CKE punkt wymaga obu poprawnych ocen.
Pracuj z oficjalną mapą: mapa Łeby jest opisana jako opracowanie na podstawie Wydawnictwa Kartograficznego Compass, a plan w 1.1 jako oparty na Geoportalu. Linkujemy materiały CKE; nie kopiujemy ich bez ustalenia praw do konkretnych opracowań.
