Makak
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Makak

Macaca

Makaki to jedne z najbardziej wszechstronnych małp świata. Radzą sobie w bardzo różnych miejscach — od gorących lasów po zaśnieżone góry — i żyją w dużych, zgranych grupach.

W pigułce

Makak — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy i góry Azji (i północnej Afryki)
🍽️
Co jeWszystkożerca — owoce, nasiona, liście, owady, drobne zwierzęta
📏
WielkośćZależnie od gatunku, od kilku do kilkunastu kg
Ile żyjeOk. 20–30 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Mają w policzkach torby na zapasy jedzenia.
  • Bardzo wszechstronne — żyją i w lasach, i w górach.
  • Niektóre myją pożywienie w wodzie.
  • Japońskie makaki kąpią się w gorących źródłach.
Bliżej natury

Jak żyje makak?

Makaki są wszystkożerne i bardzo pomysłowe. W policzkach mają specjalne torby, w których magazynują jedzenie, żeby zjeść je później w bezpiecznym miejscu.

Niektóre makaki nauczyły się nawet myć pożywienie w wodzie, zanim je zjedzą. Japońskie makaki słyną z zimowych kąpieli w gorących źródłach — moczą się w ciepłej wodzie, gdy wokół leży śnieg.

Czy wiesz, że…?

makaki mają w policzkach specjalne torby, w których magazynują jedzenie, żeby zjeść je później w bezpiecznym miejscu? Niektóre nauczyły się też myć pożywienie w wodzie, a japońskie makaki słyną z kąpieli w gorących źródłach zimą.

Jak rozpoznać

Jak wygląda makak?

Makak ma krępe ciało, futro w odcieniach szarości i brązu oraz krótki pysk z policzkowymi torbami, w których magazynuje jedzenie na później. Ogon jest u różnych gatunków bardzo różny — od długiego u makaka krabożernego po szczątkowy, niemal niewidoczny u makaka bezogonowego z Gibraltaru.

Twarz jest naga, bez futra, i u niektórych gatunków zmienia kolor w zależności od pory roku albo statusu społecznego zwierzęcia — u makaka japońskiego twarz i pośladki czerwienieją intensywniej u dominujących samców.

Nie pomyl się

Makak a podobne zwierzęta

Rodzaj makak obejmuje więcej gatunków niż jakikolwiek inny rodzaj naczelnych poza człowiekiem — od małych, tropikalnych gatunków azjatyckich po makaka japońskiego, żyjącego najdalej na północ ze wszystkich małp świata poza człowiekiem.

Makak bezogonowy z Gibraltaru bywa mylony z pawianem ze względu na brak wyraźnego ogona, ale jest znacznie mniejszy i ma krótszy pysk niż pawian, który pozostaje wyraźnie psowatym w wyglądzie.

W sąsiedztwie człowieka

Makak a ludzie

Makaki japońskie, znane z kąpieli w gorących źródłach zimą, nauczyły się tego zachowania stosunkowo niedawno, obserwując się nawzajem — jedna grupa zaczęła się kąpać, a zwyczaj rozprzestrzenił się na kolejne pokolenia i sąsiednie stada, co jest dobrze udokumentowanym przykładem przekazywania kultury wśród zwierząt.

Makak rezus jest jednym z najczęściej wykorzystywanych zwierząt w badaniach medycznych na świecie, w tym w badaniach nad szczepionkami, ze względu na bliskie podobieństwo fizjologiczne do człowieka.

W wielu miastach Azji makaki żyją blisko ludzi, korzystając z odpadków i karmienia przez turystów w świątyniach i parkach. Prowadzi to czasem do konfliktów, gdy zwierzęta stają się zbyt śmiałe i wyrywają jedzenie z rąk przechodniów, a nawet drobne przedmioty osobiste.

Pytania i odpowiedzi

Makak — częste pytania

Jak duży jest makak?

Makaki bywają różne — od kilku do kilkunastu kilogramów, zależnie od gatunku.

Dla dociekliwych
Istnieje wiele gatunków makaków, dlatego różnią się wielkością, barwą futra i długością ogona.
Ile żyje makak?

Makak dożywa około 20–30 lat.

Dla dociekliwych
Żyje długo w grupie, w której młode uczą się od dorosłych, jak zdobywać jedzenie.
Co je makak?

Makak jest wszystkożerny — je owoce, nasiona, liście, owady i drobne zwierzęta.

Dla dociekliwych
Ten szeroki jadłospis pozwala mu przetrwać w bardzo różnych miejscach, także blisko ludzi.
Gdzie żyje makak?

Makaki mieszkają głównie w lasach i górach Azji, a jeden gatunek żyje też w północnej Afryce.

Dla dociekliwych
To jedne z najbardziej rozpowszechnionych małp — radzą sobie zarówno w upalnych lasach, jak i w chłodnych, zaśnieżonych górach.
Po co makakowi torby w policzkach?

Żeby szybko schować jedzenie i zjeść je później w bezpiecznym miejscu, z dala od rywali.

Dla dociekliwych
Makak wpycha do policzkowych toreb owoce i nasiona, a potem odchodzi na spokojne miejsce, gdzie w ciszy je wyjmuje i zjada. To sprytny sposób, żeby nie stracić zdobyczy w tłoku grupy.
Jak jest „makak" po angielsku?

Makak po angielsku to macaque.

Dla dociekliwych
Małpa to a monkey, a policzek to a cheek.
Jak makaki nauczyły się kąpać w gorących źródłach?

Zwyczaj zaczęła jedna grupa makaków japońskich, a inne osobniki nauczyły się go przez obserwację, przekazując zachowanie kolejnym pokoleniom i sąsiednim stadom.

Dla dociekliwych
To dobrze udokumentowany przykład przekazywania kultury wśród zwierząt, a nie zachowania wrodzonego całemu gatunkowi.
Dlaczego makak rezus jest ważny w medycynie?

Bliskie podobieństwo fizjologiczne do człowieka sprawia, że jest jednym z najczęściej wykorzystywanych zwierząt w badaniach medycznych na świecie, w tym nad szczepionkami.

Dla dociekliwych
Wyniki takich badań pomogły opracować wiele metod leczenia i szczepień stosowanych dziś u ludzi.
Dlaczego makaki bywają uciążliwe w miastach Azji?

Bo żyją blisko ludzi, korzystając z odpadków i karmienia przez turystów w świątyniach i parkach, co czyni je śmiałymi i skłonnymi do wyrywania jedzenia z rąk.

Dla dociekliwych
W niektórych miejscach wprowadzono zakazy karmienia małp, żeby ograniczyć takie konflikty i zachować naturalną ostrożność zwierząt wobec ludzi.
Poznaj też

Zobacz także naczelne

Kategoria: SsakiWróć do: Ssaki
Wszystkie: ssaki