Owca
Zdjęcie: Lake Mead NRA Public Affairs · CC BY-SA 2.0
🦊 Ssaki

Owca

Ovis aries

Owca to jedno z najstarszych udomowionych zwierząt na świecie — hodowana przez człowieka od tysięcy lat dla wełny, mleka i mięsa. Żyje w stadach i jest znana z silnie rozwiniętego instynktu podążania za grupą.

W pigułce

Owca — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaPastwiska i gospodarstwa na całym świecie
🍽️
Co jeTrawa, siano, zioła — typowy roślinożerca-przeżuwacz
📏
Wielkość45-100 kg w zależności od rasy
Ile żyje10-12 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Jej gęsta wełna rośnie przez cały rok i trzeba ją strzyc.
  • Owce trzymają się razem w stadzie i podążają za sobą.
  • Mają wąskie źrenice i szerokie pole widzenia.
  • Człowiek hoduje owce od tysięcy lat.
Bliżej natury

Jak żyje owca?

Owca to jedno z najstarszych zwierząt hodowlanych — daje ludziom wełnę, mleko i towarzyszy im od tysięcy lat. Żyje w stadach, w których zwierzęta czują się bezpiecznie i podążają za sobą.

Owce żywią się trawą i ziołami. Ich gęste runo trzeba raz w roku ostrzyc, a z zebranej wełny robi się ciepłe ubrania i koce.

Czy wiesz, że…?

owca ma prawie panoramiczne pole widzenia — widzi aż 300 stopni wokół siebie bez odwracania głowy? Dzięki temu potrafi zauważyć zbliżającego się drapieżnika niemal z każdej strony, nawet gdy pasie się spokojnie ze spuszczoną głową.

Jak rozpoznać

Jak wygląda owca?

Owca ma ciało krępe, okryte gęstym runem złożonym z pofalowanych, sprężystych włosów, całkowicie odmiennych od prostej sierści kozy. Profil pyska jest wypukły, tak zwany baranowaty, a ogon długi i zwisający, choć u wielu ras hodowlanych skracany.

Samce, czyli barany, noszą u części ras potężne, spiralnie zwinięte rogi po bokach głowy, a samice ich zwykle nie mają. Źrenice są poziome i prostokątne, dając niemal panoramiczne pole widzenia bez odwracania głowy.

Nie pomyl się

Owca a podobne zwierzęta

Owcę i kozę odróżnia przede wszystkim runo i ogon: owca ma pofalowaną, sprężystą wełnę i ogon długo zwisający, koza sierść prostą i ogon krótki, uniesiony ku górze. Owca ma też wypukły profil pyska, a koza prosty.

Dzikim przodkiem owcy domowej jest muflon, żyjący do dziś w górach Azji Zachodniej i introdukowany w wielu miejscach Europy, w tym w Polsce. Muflon ma sierść, a nie wełnę, i nie zrzuca jej samoistnie tak, jak robią to niektóre prymitywne rasy owiec.

W sąsiedztwie człowieka

Owca a ludzie

Nie wszystkie owce trzeba strzyc. Rasy prymitywne i część ras mięsnych mają okrywę włosową, która sama wypada wiosną, podobnie jak u dzikich zwierząt. Współczesne rasy wełniste zostały jednak wyhodowane tak, żeby runo rosło bez końca, i bez strzyżenia owca cierpiałaby z przegrzania.

Stado owiec ma silny instynkt podążania za sobą nawzajem, co ludzie wykorzystują od tysięcy lat przy wypasie z psem pasterskim. Owca odseparowana od stada wpada w silny stres, nawet jeśli nic jej bezpośrednio nie zagraża.

Owca bywa też wykorzystywana do utrzymania krajobrazu — wypas na murawach kserotermicznych i wrzosowiskach zapobiega ich zarastaniu krzewami, co jest ważne dla wielu rzadkich roślin i owadów. To dziś jeden z głównych powodów, dla których owce trzyma się także tam, gdzie liczy się nie tylko wełna.

Pytania i odpowiedzi

Owca — częste pytania

Jak duża jest owca?

Owca waży 45–100 kg, zależnie od rasy.

Dla dociekliwych
Jej ciało pokrywa gęste runo — wełna, która rośnie przez całe życie.
Ile żyje owca?

Owca dożywa 10–12 lat.

Dla dociekliwych
Żyje w stadach na pastwiskach, gdzie spokojnie skubie trawę.
Co je owca?

Owca jest roślinożercą i przeżuwaczem — je trawę, siano i zioła.

Dla dociekliwych
Podobnie jak krowa, przeżuwa pokarm, żeby lepiej strawić twardą trawę.
Dlaczego owce trzeba strzyc?

Bo ich runo — wełna — rośnie przez całe życie i bez strzyżenia zrobiłoby się ogromne i ciężkie.

Dla dociekliwych
Ze strzyżonej wełny ludzie robią ciepłe swetry, koce i skarpety. Nieostrzyżona owca cierpiałaby latem od gorąca.
Jak szeroko widzi owca?

Bardzo szeroko — ma prawie panoramiczne pole widzenia, aż 300 stopni wokół siebie, bez odwracania głowy.

Dla dociekliwych
Dzięki tak szerokiemu widzeniu owca zauważa drapieżnika niemal z każdej strony, nawet gdy pasie się ze spuszczoną głową.
Jak jest „owca" po angielsku?

Owca po angielsku to sheep.

Dla dociekliwych
Wełna to wool, a pastwisko to a pasture.
Czy runo owcy samo kiedyś wypadało?

Tak, u ras prymitywnych nadal tak się dzieje — okrywa włosowa sama odpada wiosną. Współczesne rasy wełniste zostały jednak wyhodowane tak, że runo rośnie bez końca.

Dla dociekliwych
To dlatego dzisiejsze owce wełniste, w odróżnieniu od swoich dzikich przodków, potrzebują regularnej ludzkiej opieki.
Jak wypas chroni rzadkie rośliny?

Bo skubanie zapobiega zarastaniu tych terenów krzewami i drzewami. Utrzymuje to otwarty krajobraz ważny dla wielu rzadkich roślin i owadów.

Dla dociekliwych
To jeden z głównych powodów, dla których dziś trzyma się owce także tam, gdzie liczy się nie tylko wełna czy mięso, ale ochrona przyrody.
Kto jest dzikim przodkiem owcy?

Muflon, żyjący do dziś w górach Azji Zachodniej. Ma sierść, a nie wełnę, i nie zrzuca jej samoistnie tak jak niektóre prymitywne rasy owiec.

Dla dociekliwych
Muflony introdukowano w wielu miejscach Europy, w tym w Polsce, gdzie żyją dziś w kilku ośrodkach hodowlanych i wolnych populacjach.
Poznaj też

Zobacz także kopytne

Kategoria: SsakiWróć do: Kopytne
Wszystkie: kopytne