Pancerz z kostnych tarczek chroni pancernika przed drapieżnikami jak zbroja. Gdy grozi mu niebezpieczeństwo, część gatunków zwija się w kulę, chowając miękki brzuch do środka.

Pancernik świetnie kopie — mocnymi pazurami błyskawicznie ryje w ziemi, szukając owadów i tworząc nory. Ma słaby wzrok, za to znakomity węch, którym wywęszy jedzenie pod ziemią.

Pancerz pancernika składa się z kostnych płytek pokrytych rogową warstwą, ułożonych w pasy oddzielone elastyczną skórą, dzięki czemu zwierzę może się zginać mimo twardej powłoki. Głowa i ogon są również częściowo opancerzone, a brzuch pozostaje miękki i owłosiony.

Nogi są krótkie, ale zakończone bardzo silnymi pazurami — przednie łapy mają zwykle cztery lub pięć pazurów przystosowanych do kopania twardej ziemi oraz rozgrzebywania mrowisk i termitier.

Istnieje około dwudziestu gatunków pancerników, różniących się głównie liczbą pasów pancerza na grzbiecie i wielkością — od maleńkiego pancernika różowatego wielkości chomika po pancernika olbrzymiego, ważącego tyle co duży pies.

Tylko jeden gatunek, pancernik dziewięciopasy, potrafi zwinąć się w niemal idealną, szczelną kulę — większość pozostałych gatunków ma zbyt sztywny pancerz środkowej części ciała, żeby w pełni się zamknąć, i w obronie polegają raczej na szybkiej ucieczce do nory.

Pancernik dziewięciopasy jest jednym z niewielu zwierząt poza człowiekiem, u których badano zakażenie trądem — jego niska temperatura ciała sprzyja rozwojowi bakterii wywołującej tę chorobę, co czyni go ważnym modelem badawczym, ale też źródłem rzadkich przypadków zakażenia u ludzi mających z nim bliski kontakt.

Samice pancernika dziewięciopasego niemal zawsze rodzą cztery identyczne bliźnięta z jednego zapłodnionego jaja — to jedyny znany ssak, u którego takie regularne, wielokrotne bliźniactwo jednojajowe jest normą, a nie rzadkim wyjątkiem.

W Ameryce Północnej pancernik dziewięciopasy w ostatnich dekadach znacząco poszerzył swój zasięg na północ, korzystając z cieplejszych zim, a jednocześnie stał się częstą ofiarą kolizji drogowych — jego odruch podskakiwania w górę przy przestraszeniu sprawia, że wielu zwierzętom nie udaje się uniknąć zderzenia z niskim pojazdem.