Strona główna › Tabliczka mnożenia › Do 50
Tabliczka mnożenia do 50
Tabliczka mnożenia do 50 to 81 pól tej samej tabeli 10×10, z których do zapamiętania na pamięć zostaje tylko 15 działań — reszta wynika z reguł albo powtarza się w odwrotnej kolejności. Całą tabelę w tym zakresie masz niżej, a pod nią plik do druku. Pięćdziesiątka to zakres, w którym większość podręczników zamyka klasę drugą — i moment, w którym domyka się komplet tabliczek od ×1 do ×5. Pokazuję też, co dokładnie dochodzi przy przejściu na pełną setkę, bo tego jest mniej, niż się wydaje.
Tabliczka mnożenia do 50 — tabela do druku
PDF, 2 strony, A4. Strona pierwsza: tabela z wynikami w zakresie do 50, pola poza zakresem wyszarzone. Strona druga: te same pola z zaznaczeniem 15 działań, których trzeba się nauczyć na pamięć — resztę dziecko policzy z reguły.
Pobierz tabelę do 50 (PDF, 2 strony)
Potrzebujesz też kart z działaniami? Komplet materiałów z tabliczki jest w dziale do druku.
1Tabliczka mnożenia do 50 — cała tabela
Wynik odczytujesz na przecięciu wiersza i kolumny. Puste, wyszarzone pola to te, których iloczyn przekracza 50 — zostawiam je na swoim miejscu zamiast obcinać tabelę, bo dzięki temu widać, że tabliczka do 50 jest wycinkiem pełnej tabliczki, a nie osobnym materiałem. Kiedy dziecko przejdzie do setki, nie dostanie nowej tabeli, tylko uzupełni prawy dolny róg tej samej.
| · | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
| 6 | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | ||
| 7 | 7 | 14 | 21 | 28 | 35 | 42 | 49 | |||
| 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 | 48 | ||||
| 9 | 9 | 18 | 27 | 36 | 45 | |||||
| 10 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 |
Pogrubione liczby na przekątnej to kwadraty — 1·1, 2·2, aż do 7·7 = 49, bo 8·8 już nie mieści się w zakresie. Kwadraty warto pokazać dziecku osobno: układają się w widoczną linię i zwykle zapamiętują się jako pierwsze, a każdy z nich jest punktem zaczepienia dla sąsiadów. Kto zna 7·7 = 49, ten dolicza siedem i ma 7·8 = 56 — już poza tym zakresem, ale bez nowej nauki.
2Które tabliczki mieszczą się w pięćdziesiątce
Pięćdziesiątka wygląda na przypadkową granicę, ale wypada w dobrym miejscu: zamyka komplet pięciu pierwszych tabliczek. Tabliczki przez 1, 2, 3, 4 i 5 mieszczą się w niej w całości, aż do mnożenia przez dziesięć. Z pozostałych zostają tylko początki.
| Tabliczka | Ile pól w zakresie | Stan |
|---|---|---|
| × 1 | 10 z 10 | cała mieści się w zakresie |
| × 2 | 10 z 10 | cała mieści się w zakresie |
| × 3 | 10 z 10 | cała mieści się w zakresie |
| × 4 | 10 z 10 | cała mieści się w zakresie |
| × 5 | 10 z 10 | cała mieści się w zakresie |
| × 6 | 8 z 10 | do 6·8 = 48, dalej wychodzi za 50 |
| × 7 | 7 z 10 | do 7·7 = 49, dalej wychodzi za 50 |
| × 8 | 6 z 10 | do 8·6 = 48, dalej wychodzi za 50 |
| × 9 | 5 z 10 | do 9·5 = 45, dalej wychodzi za 50 |
| × 10 | 5 z 10 | do 10·5 = 50, dalej wychodzi za 50 |
To ma praktyczny skutek dla nauki. W zakresie do 50 dziecko może przejść wszystkie łatwe tabliczki od deski do deski i mieć poczucie skończonej roboty — zamiast urywać każdą w połowie. Dlatego karty w tym zakresie warto zadawać kolumnami: cała tabliczka przez 3, cała przez 4, cała przez 5. Dopiero w setce trzeba wrócić do wyrywkowego ćwiczenia.
3Do zapamiętania zostaje 15 działań
Z 81 pól w zakresie większość nie wymaga zapamiętywania. Odpada mnożenie przez 1 i przez 10, bo to reguła, nie pamięć. Odpada przez 2, czyli podwajanie, i przez 5, gdzie wyniki kończą się na przemian zerem i piątką. Z tego, co zostaje, połowa powtarza się w odwrotnej kolejności, bo 3·4 i 4·3 dają ten sam wynik. Po tym odliczeniu zostaje lista, którą widać w całości:
15 działań do zapamiętania w zakresie do 50
3·3 = 9, 3·4 = 12, 3·6 = 18, 3·7 = 21, 3·8 = 24, 3·9 = 27, 4·4 = 16, 4·6 = 24, 4·7 = 28, 4·8 = 32, 4·9 = 36, 6·6 = 36, 6·7 = 42, 6·8 = 48, 7·7 = 49
Cztery z nich to kwadraty (3·3, 4·4, 6·6 i 7·7), więc łapią się na osobną, widoczną regułę. Zostaje jedenaście zwykłych działań — mniej niż wierszy w tej tabeli.
Warto pokazać tę listę dziecku, zanim zobaczy pustą tabelę. Różnica między „musisz nauczyć się tabliczki do 50” a „musisz zapamiętać te 15 działań, resztę policzysz” jest dla ośmiolatka różnicą między zadaniem wykonalnym a karą. Druga strona pliku do pobrania pokazuje dokładnie te pola, na kolorach.
4Z 30 na 50 i z 50 na 100 — po sześć działań
Zakresy 30, 50 i 100 dzielą od siebie równe, krótkie odcinki — i to jest najbardziej pocieszająca rzecz w całej tabliczce.
Z 30 na 50 sześć nowych działań
4·8 = 32, 4·9 = 36, 6·6 = 36, 6·7 = 42, 6·8 = 48, 7·7 = 49
Cztery z nich siedzą w tabliczkach przez 4 i 6, które dziecko zaczęło już w trzydziestce. Realnie dochodzą więc dwa nowe zakresy: koniec tabliczki przez 4 i początek przez 6.
Z 50 na 100 znów sześć
6·9 = 54, 7·8 = 56, 7·9 = 63, 8·8 = 64, 8·9 = 72, 9·9 = 81
Te sześć to najtrudniejszy kąt tabliczki — i jednocześnie cała różnica między zakresem klasy drugiej a pełnym materiałem. Trzy z nich są kwadratami, więc mają własną regułę.
Rachunek dla całej tabliczki, stopień po stopniu — od stu pól do dziesięciu działań — rozpisałem na stronie tabliczka mnożenia. Pełny zakres wraz z regułami skracającymi naukę omawiam przy tabliczce mnożenia do 100.
5Skąd w ogóle bierze się zakres 50
Pytanie wraca co roku: czy dziecko w klasie drugiej „musi” znać tabliczkę do 50. Z przepisów to nie wynika. Podstawa programowa dla edukacji wczesnoszkolnej formułuje wymagania łącznie na koniec klasy trzeciej i mówi, że uczeń „podaje z pamięci iloczyny w zakresie tabliczki mnożenia”. Nie ma tam ani podziału na klasy, ani liczb 30 i 50 przy mnożeniu.
Zakresy pośrednie są wymysłem dydaktycznym, i to dobrym: rozłożenie stu pól na dwa lata oszczędza dziecku zderzenia z całą tabelą naraz. Ale skoro to decyzja podręcznika, a nie przepisu, to szkoły różnią się między sobą. Jedna klasa kończy drugi rok na trzydziestce, inna na pięćdziesiątce, a jeszcze inna zaczyna już zaglądać do setki. Żadna z nich niczego nie łamie.
Praktyczny wniosek: nie porównuj dziecka z kolegą z innej szkoły ani z poradnikiem z internetu, tylko zajrzyj do jego podręcznika. A jeśli dziecko opanowało pięćdziesiątkę przed końcem roku, nie ma powodu czekać — brakujące sześć działań można wprowadzać po jednym, bez czekania na klasę trzecią.
6Pytania i odpowiedzi
Czy w klasie drugiej wystarczy tabliczka do 50?
W większości szkół tak, ale nie wynika to z przepisu. Podstawa programowa stawia jedno wymaganie na koniec klasy trzeciej — uczeń podaje z pamięci iloczyny w zakresie tabliczki mnożenia — i nie dzieli tego materiału na lata. Podział na zakres 30, potem 50, a na końcu 100 wprowadzają programy nauczania i podręczniki. Dlatego pierwsze, co warto zrobić, to sprawdzić w podręczniku dziecka, w jakim zakresie pracuje jego klasa.
Dziecko zna tabliczkę do 50. Ile brakuje mu do pełnej setki?
Sześć działań: 6·9, 7·8, 7·9, 8·8, 8·9 i 9·9. Wszystkie pozostałe pola powyżej pięćdziesiątki dziecko albo już umie z tabliczek przez 2, 5 i 10, albo dostanie je z przemienności — bo 9·4 to to samo co 4·9. Jeśli więc ktoś mówi, że przed dzieckiem jeszcze połowa tabliczki, to nieprawda: przed nim sześć działań i trochę powtórek.
Dlaczego w tabeli niektóre pola są puste?
Bo ich wyniki przekraczają 50 i leżą poza zakresem tej strony. Zostawiam je puste zamiast usuwać wiersze i kolumny, żeby dziecko widziało, że tabliczka do 50 to wycinek tej samej tabeli 10×10, a nie inna tabliczka. Kiedy przyjdzie czas na pełny zakres, dziecko nie będzie się uczyć nowej tabeli, tylko domalowywać brakujący róg tej, którą już zna.
W jakiej kolejności brać tabliczki w zakresie do 50?
Najpierw ×2, ×5 i ×10, bo w nich wynik da się przewidzieć z reguły, a nie zapamiętać. Potem ×4 jako podwojone ×2 i ×3, w którym wyniki są jeszcze małe. Na koniec zostają pojedyncze działania z ×6 i ×7, których w pięćdziesiątce jest ledwie kilka. Przy takiej kolejności dziecko przez większość czasu korzysta z reguł, a zapamiętuje dopiero na końcu.
Czy ćwiczyć od razu dzielenie w zakresie 50?
Tak, po każdej opanowanej tabliczce. Dziecko, które zna 6·4, ale staje przy pytaniu, ile razy 4 mieści się w 24, zna tylko połowę materiału. Dzielenie nie jest kolejnym tematem po mnożeniu — to to samo działanie oglądane z drugiej strony i najłatwiej wprowadzić je od razu, dopóki wynik jest jeszcze świeży.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-09-17. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.
