Strona główna › Tabliczka mnożenia › Do 30

Tabliczka mnożenia do 30

Tabliczka mnożenia do 30 to pierwsze 61 pól tej samej tabeli 10×10, a do zapamiętania na pamięć zostaje w nich zaledwie 9 działań. To zakres, od którego zaczyna się mnożenie w klasie drugiej: mieści się w nim cała tabliczka przez 1, 2 i 3 oraz początki pozostałych. Tabelę w tym zakresie masz niżej, razem z plikiem do druku. Napisałem też, co powinno być opanowane przed tabliczką — bo na tym etapie połowa kłopotów bierze się nie z pamięci, a z tego, że dziecko nie liczy jeszcze skokami.

Dział: MatematykaPoziom: klasa 2 szkoły podstawowej

Wyłącz kolory

1Tabliczka mnożenia do 30 — cała tabela

Wynik odczytujesz na przecięciu wiersza i kolumny. Puste, wyszarzone pola mają iloczyn większy niż 30 i leżą poza tym zakresem. Zostawiam je na miejscu zamiast obcinać tabelę, bo to jedna z niewielu rzeczy, które da się dziecku pokazać raz i na zawsze: tabliczka nie rośnie, tylko się wypełnia. W klasie trzeciej dziecko nie dostanie nowej tabeli, a jedynie domaluje prawy dolny róg tej, którą już zna.

W zakresie do 30 na przekątnej są tylko dwa kwadraty do zapamiętania — 3·3 = 9 i 4·4 = 16, bo 5·5 = 25 jeszcze się mieści, ale wynika z reguły na piątki. Reszta przekątnej wypada poza zakres. To dobry moment, żeby pokazać dziecku samą przekątną jako osobny wzór: nawet jeśli większość kwadratów przyjdzie później, sam pomysł „liczba razy ona sama” zostaje.

2Zanim zacznie się tabliczka: liczenie skokami

Mnożenie jest skrótem do wielokrotnego dodawania i dopóki dziecko tego nie czuje, tabliczka jest dla niego listą napisów do zapamiętania. Dlatego pierwsze tygodnie warto oddać liczeniu skokami, a nie tabeli.

1. Skoki w przód. Dziecko wymienia 2, 4, 6, 8, 10… i 3, 6, 9, 12… bez zaglądania nigdzie. Na początku może stukać palcem albo skakać po dywanie — chodzi o rytm, nie o zapis.
2. Skoki w tył. Z 30 do zera co 3. To o rząd trudniejsze niż w przód i dopiero to przygotowuje grunt pod dzielenie.
3. Skoki z luką. Znasz pierwszą, środkową i ostatnią wielokrotność — wpisz brakujące. Tu dziecko przestaje odliczać od początku, a zaczyna sięgać po konkretny wynik.
4. Dopiero teraz tabliczka. Jedna kolumna naraz: cała przez 2, potem cała przez 3.

Karty do dwóch pierwszych kroków to liczenie skokami, a do czwartego — tabliczki w kolumnach. Obie są w komplecie materiałów w dziale tabliczka mnożenia do druku.

3Do zapamiętania zostaje 9 działań

Z 61 pól w zakresie do 30 zdecydowana większość nie wymaga zapamiętywania. Mnożenie przez 1 i przez 10 to reguła. Przez 2 to podwajanie. Przez 5 — końcówki zero i pięć. Z tego, co zostaje, połowa powtarza się w odwrotnej kolejności, bo 3·4 i 4·3 dają ten sam wynik. Po odliczeniu wszystkiego, co wynika z reguł, zostaje tyle:

Ta liczba jest najważniejszą rzeczą na tej stronie. Dziecko, któremu mówi się „naucz się tabliczki do 30”, słyszy zadanie bez końca. Dziecko, które dostaje listę siedmiu działań i skreśla je po jednym, widzi metę. Druga strona pliku do pobrania pokazuje dokładnie te pola, na kolorach — zielone są do policzenia, pomarańczowe do zapamiętania.

4Jak poznać, że dziecko jest gotowe na więcej

Zakresu nie rozszerza się dlatego, że minął miesiąc, ale dlatego, że poprzedni jest opanowany. Trzy sprawdzenia, które zajmują minutę:

• Czas odpowiedzi. Zapytaj o 3·7 i policz w myślach do trzech. Jeśli wynik przychodzi później, dziecko dolicza, a nie przypomina sobie — i dokładanie nowych działań tylko to utrwali.
• Odwrotny kierunek. Ile razy 3 mieści się w 21? Dziecko, które zna 3·7, ale staje przy tym pytaniu, zna dopiero połowę materiału.
• Wymieszana kolejność. Pytania nie po kolei, lecz na przeskok. Dziecko, które potrafi wyrecytować całą tabliczkę przez 3, ale gubi się przy samotnym 3·8, pamięta melodię, a nie wyniki.

5Co dochodzi w pięćdziesiątce

Kiedy trzydziestka siedzi, następnym krokiem jest zakres do 50 — i dochodzi w nim sześć działań:

Cały zakres do pięćdziesiątki, z kompletem tabliczek od ×1 do ×5, opisałem na stronie tabliczka mnożenia do 50. Rachunek dla pełnej tabliczki, stopień po stopniu od stu pól do dziesięciu działań, jest na stronie tabliczka mnożenia.

6Pytania i odpowiedzi

Czytaj dalej

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.

Ostatnia aktualizacja: 2026-09-17. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.