Wydłużony czas na maturze 2026 — komu przysługuje?

Uczeń przez kilka lat korzystał z dodatkowego czasu na sprawdzianach. Ma opinię poradni, nauczyciele znają jego trudności, a dostosowania są wpisane do szkolnej dokumentacji. Wydaje się więc oczywiste, że na maturze również dostanie kilkanaście albo kilkadziesiąt minut więcej. Tyle że matura jest egzaminem zewnętrznym i obowiązują na niej inne zasady. Wydłużony czas na maturze nie przysługuje automatycznie każdej osobie z opinią, diagnozą lub szkolnymi dostosowaniami. O tym, jakie rozwiązania są możliwe w 2026 roku, decydują dokumenty, potrzeby zdającego oraz katalog określony przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.

Wydłużony czas na maturze — najważniejsza odpowiedź w skrócie

Dodatkowy czas jest jednym z możliwych sposobów dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego. Nie jest jednak rozwiązaniem przyznawanym każdemu uczniowi posiadającemu opinię poradni, zaświadczenie lekarskie albo rozpoznanie ADHD, dysleksji czy choroby przewlekłej.

W praktyce trzeba sprawdzić cztery rzeczy:

• do jakiej grupy zdających należy dana osoba,
• jaki dokument stanowi podstawę dostosowania,
• jakie rozwiązania CKE przewiduje dla tej grupy,
• które z tych rozwiązań zostały wskazane zdającemu na piśmie.

W wielu przypadkach egzamin pisemny może zostać przedłużony o nie więcej niż 30 minut, a część ustna o nie więcej niż 15 minut. Nie jest to jednak uniwersalna zasada dla wszystkich. Przy części arkuszy dostosowanych czas pracy jest już zapisany na stronie tytułowej arkusza i właśnie ten czas jest obowiązujący.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych a dostosowanie matury

Tu bardzo łatwo pomylić dwa różne porządki.

W czasie zwykłej nauki nauczyciel może zmienić tempo pracy, skrócić polecenia, podzielić zadanie na etapy, przygotować czytelniejszą kartę pracy albo pozwolić uczniowi odpowiadać w innej formie. Szerzej opisałem to w poradniku „Dostosowanie wymagań edukacyjnych” .

Matura jest natomiast egzaminem zewnętrznym. Szkoła nie może samodzielnie uznać: „Na sprawdzianach uczeń miał dodatkowe 15 minut, więc na maturze zrobimy tak samo”.

Centralna Komisja Egzaminacyjna rozróżnia:

• dostosowanie formy egzaminu — na przykład przygotowanie odpowiedniego rodzaju arkusza;
• dostosowanie warunków egzaminu — na przykład przedłużenie czasu, dostosowanie miejsca, użycie sprzętu, pomoc nauczyciela albo szczególne zasady oceniania.

Uczeń może więc być uprawniony do dostosowania, ale jego dostosowaniem nie musi być dodatkowy czas.

Komu mogą przysługiwać dostosowania na maturze 2026?

Komunikat CKE wymienia kilka podstawowych grup zdających. Należą do nich między innymi osoby:

• posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność,
• posiadające orzeczenie związane z niedostosowaniem społecznym lub zagrożeniem niedostosowaniem społecznym,
• posiadające orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania,
• chore albo niesprawne czasowo,
• posiadające opinię poradni o dysleksji, dysgrafii, dysortografii lub dyskalkulii,
• objęte pomocą psychologiczno-pedagogiczną z powodu sytuacji kryzysowej lub traumatycznej,
• mające trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą,
• mające zaburzenia komunikacji językowej,
• będące cudzoziemcami, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia rozumienie tekstu,
• posiadające zaburzenie widzenia barw.

To szeroka lista, ale poszczególne grupy nie otrzymują identycznych rozwiązań. Dla jednej osoby najważniejszy będzie dostosowany arkusz, dla drugiej komputer, a dla trzeciej możliwość skorzystania ze sprzętu monitorującego stan zdrowia.

Liczy się dokument, nie tylko nazwa trudności

Podstawą dostosowania może być — zależnie od sytuacji:

• orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
• orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania,
• opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej,
• zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza,
• pozytywna opinia rady pedagogicznej.

Samo zdanie „mam ADHD”, „mam depresję” albo „mam silną alergię” nie określa jeszcze sposobu przeprowadzenia egzaminu. Dokument musi wskazywać podstawę, na której szkoła może uruchomić rozwiązania przewidziane przez CKE.

Czy każde dostosowanie oznacza dodatkowy czas?

Nie. Przedłużenie czasu to tylko jedno z możliwych rozwiązań.

Dostosowanie może polegać także na:

• przygotowaniu arkusza w odpowiedniej formie,
• zastosowaniu większej czcionki albo innego układu graficznego,
• korzystaniu z komputera,
• korzystaniu z urządzeń technicznych lub specjalistycznego sprzętu,
• obecności nauczyciela wspomagającego,
• obecności specjalisty,
• dostosowaniu miejsca pracy,
• pisaniu egzaminu w oddzielnej sali,
• zastosowaniu szczególnych zasad oceniania,
• korzystaniu z leków lub sprzętu medycznego,
• wydłużeniu przerw w nagraniu na egzaminie z języka obcego.

Dostosowania nie są katalogiem udogodnień do dowolnego wyboru. Mają zminimalizować konkretną barierę, która utrudnia zdającemu pokazanie wiedzy i umiejętności.

Ile dodatkowego czasu można otrzymać?

Nie istnieje jeden wspólny limit dla wszystkich maturzystów. Wymiar przedłużenia zależy od grupy zdającego, części egzaminu, rodzaju arkusza oraz konkretnego sposobu dostosowania.

Część pisemna

W wielu przypadkach komunikat przewiduje możliwość przedłużenia egzaminu z danego przedmiotu o nie więcej niż 30 minut. Dotyczy to jednak konkretnych grup i nie należy przenosić tej zasady automatycznie na każdą osobę posiadającą opinię albo diagnozę.

Przy arkuszach przygotowanych w formie dostosowanej czas pracy może być już uwzględniony na stronie tytułowej. Wtedy obowiązuje czas wskazany na arkuszu i nie dodaje się go ponownie tylko dlatego, że arkusz jest dostosowany.

Część ustna

W określonych przypadkach egzamin ustny może zostać przedłużony o nie więcej niż 15 minut. Dodatkowy czas może zostać przeznaczony na przygotowanie wypowiedzi, wypowiedź monologową albo rozmowę z zespołem przedmiotowym — zależnie od wskazanego dostosowania.

Dysleksja na maturze — czy oznacza więcej czasu?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Sama opinia o dysleksji, dysgrafii, dysortografii albo dyskalkulii nie oznacza automatycznie wydłużenia czasu matury.

Dla osób ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się komunikat przewiduje przede wszystkim dostosowanie sposobu oceniania odpowiedzi otwartych. W określonych przypadkach głębokiej dysgrafii możliwe jest także pisanie pracy na komputerze, jeżeli charakter trudności uniemożliwia odczytanie pracy i zdający był wcześniej wdrożony do tej formy pracy.

To może być zaskakujące dla ucznia, który podczas szkolnych sprawdzianów regularnie miał więcej czasu. Trzeba jednak pamiętać: szkolne dostosowania i zasady egzaminu zewnętrznego nie są tym samym.

Dysleksja i dyskalkulia na maturze z matematyki

Przy opinii o specyficznych trudnościach mogą zostać zastosowane szczegółowe zasady oceniania rozwiązań zadań otwartych. Nie oznacza to zwolnienia z matematyki, obniżenia progu zdawalności ani automatycznego przyznania dodatkowych minut.

Celem jest uwzględnienie wpływu określonych trudności na zapis rozwiązania, a nie zmiana tego, jaką wiedzę i umiejętności sprawdza egzamin.

ADHD a dodatkowy czas na maturze

ADHD nie jest w komunikacie CKE osobną kategorią, która automatycznie daje prawo do dodatkowych 30 minut.

Nie oznacza to, że osoba z ADHD nigdy nie może otrzymać dostosowania. Znaczenie ma jednak formalna podstawa oraz sposób, w jaki trudności wpływają na funkcjonowanie podczas egzaminu.

Sytuacja może wyglądać inaczej u osoby posiadającej orzeczenie, inaczej u ucznia objętego pomocą psychologiczno-pedagogiczną z powodu sytuacji kryzysowej, a jeszcze inaczej u maturzysty posiadającego wyłącznie dokumentację medyczną.

Najlepsze pytanie do szkoły nie brzmi:

„Czy ADHD daje więcej czasu?”

Lepiej zapytać:

„Na jakiej podstawie zostałem zakwalifikowany do dostosowania i jakie konkretnie rozwiązania wskazano mi na piśmie?”

Choroba przewlekła, depresja, alergia i czasowa niesprawność

Zdający chory albo niesprawny czasowo może korzystać z dostosowań na podstawie zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza, a w przypadku ucznia chorego również na podstawie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania.

Możliwe rozwiązania mogą obejmować między innymi:

• korzystanie z zaleconych leków,
• korzystanie ze sprzętu medycznego,
• dostosowanie miejsca pracy,
• pomoc w czytaniu lub zapisywaniu odpowiedzi w określonych sytuacjach,
• możliwość wniesienia urządzenia monitorującego stan zdrowia.

Przykładem może być maturzysta z cukrzycą korzystający z pompy insulinowej lub aplikacji monitorującej stan zdrowia. Komunikat przewiduje możliwość wniesienia takiego urządzenia zgodnie z określoną procedurą.

Sama alergia, depresja albo choroba przewlekła nie oznaczają jednak automatycznie wydłużenia każdego egzaminu o 30 minut. Liczy się wpływ stanu zdrowia na przebieg matury i rozwiązanie formalnie wskazane przez szkołę.

Zaświadczenie lekarskie do matury — co powinno zawierać?

W komunikacie CKE nie ma jednego uniwersalnego druku pod nazwą „zaświadczenie o dodatkowy czas na maturze”.

Dlatego nie warto pobierać przypadkowego wzoru znalezionego w internecie i prosić lekarza wyłącznie o wpisanie: „zaleca się wydłużenie czasu”.

Bezpieczniejsza kolejność wygląda tak:

• skontaktuj się z wychowawcą, pedagogiem lub sekretariatem,
• zapytaj, jaka podstawa dokumentacyjna dotyczy Twojej sytuacji,
• ustal, jakie informacje powinny znaleźć się w zaświadczeniu,
• dostarcz dokument zgodnie z procedurą,
• odbierz pisemną informację o wskazanych dostosowaniach.

Lekarz opisuje stan zdrowia i wynikające z niego ograniczenia. Konkretne sposoby przeprowadzenia egzaminu są następnie wskazywane zgodnie z zasadami CKE.

Jak uzyskać dostosowanie matury krok po kroku?

Krok 1. Sprawdź dokumentację

Ustal, czy podstawą jest opinia poradni, orzeczenie, zaświadczenie lekarskie czy pozytywna opinia rady pedagogicznej.

Krok 2. Zgłoś sprawę w szkole

Nie zakładaj, że skoro dokument był składany kilka lat temu, szkoła automatycznie uwzględni go przy organizacji matury. Warto potwierdzić, że dokument znajduje się w aktach i został wzięty pod uwagę.

Krok 3. Ustal kategorię i możliwe dostosowania

Zapytaj, do której grupy z komunikatu CKE została przypisana Twoja sytuacja i jakie sposoby dostosowania są dla niej dostępne.

Krok 4. Odbierz pisemną informację

Szkoła przekazuje zdającemu informację o wskazanych sposobach dostosowania warunków lub formy egzaminu.

Krok 5. Złóż oświadczenie

Zdający składa oświadczenie, czy będzie korzystał ze wskazanego dostosowania. Dostosowanie jest prawem, a nie obowiązkiem.

Krok 6. Sprawdź szczegóły organizacyjne

Przed egzaminem warto wiedzieć:

• jaki dokładnie czas będzie obowiązywał,
• czy arkusz będzie standardowy czy dostosowany,
• czy egzamin odbędzie się w oddzielnej sali,
• czy można korzystać z komputera lub sprzętu,
• czy obecny będzie nauczyciel wspomagający,
• czy dodatkowy czas jest przeznaczony na zadania, przerwy czy oba te cele.

Najważniejsze terminy dotyczące dostosowań w 2026 roku

W standardowej procedurze dyrektor szkoły lub upoważniony nauczyciel informował ucznia albo absolwenta na piśmie o wskazanych sposobach dostosowania do 10 lutego 2026 roku.

Oświadczenie o korzystaniu albo niekorzystaniu z dostosowań należało złożyć do 13 lutego 2026 roku.

Dla niektórych kategorii absolwentów, na przykład osób składających dokumenty za pośrednictwem OKE, obowiązywały inne terminy.

Opinię poradni albo zaświadczenie lekarskie co do zasady przedkłada się wraz z deklaracją. W sytuacji losowej dokument może zostać dostarczony później, niezwłocznie po jego uzyskaniu.

Czy dodatkowy czas oznacza oddzielną salę?

Nie w każdej sytuacji. Oddzielna sala jest jednak wymagana przy niektórych sposobach dostosowania.

Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy zdający:

• korzysta z urządzeń technicznych,
• korzysta z dostosowanego nagrania na egzaminie językowym,
• korzysta z pomocy nauczyciela w czytaniu lub pisaniu,
• ma czas przedłużony o dodatkowe przerwy,
• korzysta z pomocy tłumacza, psychologa, pedagoga lub innego specjalisty.

Jeżeli kilka osób ma różne dostosowania, mogą w określonych warunkach pisać w jednym pomieszczeniu, pod warunkiem że przebieg egzaminu nie zostanie zakłócony dla żadnego zdającego.

Co zrobić, gdy problem zdrowotny pojawi się po terminie?

Złamanie ręki, hospitalizacja, nagłe pogorszenie zdrowia albo inna sytuacja losowa nie zawsze dają się przewidzieć kilka miesięcy przed maturą.

Jeżeli potrzeba dostosowania pojawi się po standardowym terminie, szkoła powinna działać niezwłocznie po otrzymaniu informacji i odpowiedniej dokumentacji.

W szczególnych sytuacjach zdrowotnych lub losowych dyrektor szkoły może wystąpić do właściwej OKE o zgodę na warunki dostosowane do potrzeb zdającego, także wtedy, gdy dane rozwiązanie nie zostało wprost ujęte w podstawowym katalogu.

Najważniejsza zasada jest prosta: nie czekaj do dnia egzaminu. Skontaktuj się ze szkołą od razu po wystąpieniu problemu i uzyskaniu dokumentacji.

Najczęstsze błędy maturzystów i rodziców

1. Założenie, że dysleksja zawsze oznacza więcej czasu

Sama opinia o dysleksji nie daje automatycznie dodatkowych minut. Może natomiast wpływać na sposób oceniania odpowiedzi otwartych.

2. Mylenie szkolnych dostosowań z zasadami CKE

To, co działało podczas lekcji i sprawdzianów, nie musi zostać przeniesione na maturę w identycznej formie.

3. Skupienie się wyłącznie na nazwie diagnozy

Dwie osoby z tą samą diagnozą mogą potrzebować różnych rozwiązań. Liczą się dokument, funkcjonowanie i konkretna bariera.

4. Korzystanie z przypadkowego wzoru zaświadczenia

Najpierw ustal w szkole, jaka dokumentacja jest potrzebna w Twojej sytuacji.

5. Brak pisemnego potwierdzenia

Zdanie „chyba będziesz mieć więcej czasu” nie wystarczy. Poproś o informację, jakie dokładnie rozwiązania zostały wskazane.

6. Brak akceptacji dostosowania

Samo wskazanie rozwiązania przez szkołę nie kończy procedury. Zdający składa oświadczenie o korzystaniu albo niekorzystaniu z zaproponowanych dostosowań.

Powiązane artykuły

• Dostosowanie wymagań edukacyjnych — przykłady i praktyczne rozwiązania
• Dysleksja — objawy, przyczyny i diagnoza
• Dyskalkulia — objawy, diagnoza i pomoc dziecku
• ADHD w szkole — co robić jako rodzic?

Źródła i redakcja

Źródła, autor i aktualizacja artykułu

Tekst został przygotowany na podstawie komunikatu dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej dotyczącego szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026.

Mateusz Będkowski Nauczyciel matematyki, pedagog o specjalności terapeutycznej i autor tekstów edukacyjnych. Od lat pracuje z uczniami indywidualnie, na kursach oraz w szkole.

Ostatnia aktualizacja Lipiec 2026.

Zakres artykułu Matura 2026, dokumenty, procedura CKE, przedłużenie czasu i inne dostosowania egzaminacyjne.

Źródła i materiały pomocnicze

• Centralna Komisja Egzaminacyjna: Komunikat w sprawie dostosowania warunków i form egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 .
• Nie każ mu liczyć!: Dostosowanie wymagań edukacyjnych — przykłady, zasady i praktyczne rozwiązania .

Ten artykuł ma charakter informacyjny. Nie zastępuje indywidualnej informacji przekazanej przez szkołę, dyrektora zespołu egzaminacyjnego ani właściwą okręgową komisję egzaminacyjną. W sytuacji nietypowej, zdrowotnej lub losowej należy skontaktować się bezpośrednio ze szkołą.