Strona główna › Karty pracy TUS do druku
Karty pracy TUS do druku
Zestaw „TUS w praktyce” to 30 kart do wycięcia i 3 arkusze pracy na 12 stronach A4: sytuacje społeczne z ilustracjami, sposoby komunikowania i sposoby regulacji. Karty nie mają jednej „poprawnej” reakcji — pomagają rozmawiać, szukać kilku możliwych rozwiązań i próbować, a nie oceniać dziecko.
TUS w praktyce — karty sytuacji, komunikacji i regulacji
- 12 kart sytuacyjnych z ilustracjami i pytaniami „Pomyśl:”
- 8 kart sposobów komunikowania — mowa, gest, pismo, AAC
- 6 kart regulacji i 4 karty procesu
- 3 arkusze: uczestnika, obserwacji i „stwórz własną kartę”
Bez rejestracji · plik ok. 10 MB, bo ilustracje są w wysokiej jakości
1Co jest w zestawie
12 kart sytuacyjnych
Każda karta ma ilustrację, jedno zdanie opisu sytuacji i trzy pytania do rozmowy. Sytuacje dotyczą zwykłych chwil w grupie — zabawy, gry, pracy i zmian:
- Chcę dołączyć
- Nie rozumiem zasad
- Ktoś odmawia
- Potrzebuję przerwy
- Ktoś stoi za blisko
- Żart przestaje być zabawny
- Przegrana
- Zmiana planu
- Nie chcę odpowiadać
- Nieporozumienie
- Proszę dorosłego o pomoc
- Przypadkowo coś psuję
8 kart sposobów komunikowania
Karty pokazują, że odpowiedzieć można na wiele sposobów — i każda ma dopisek „to możliwość, nie obowiązek”: „Mówię”, „Pokazuję gestem”, „Zapisuję”, „Używam AAC”, „Proszę o wyjaśnienie”, „Pokazuję granicę”, „Proszę dorosłego”, „Robię przerwę”.
6 kart regulacji i 4 karty procesu
Karty regulacji podpowiadają, co może pomóc, gdy robi się za dużo: słuchawki, woda, ruch, przedmiot sensoryczny, spokojne miejsce, rysowanie lub zapis. Zasada z karty: najpierw pytamy, co pomaga tej konkretnej osobie. Cztery karty procesu porządkują pracę dorosłego: wybieramy cel, robimy próbę, dajemy informację zwrotną i sprawdzamy w codzienności.
3 arkusze do wypełnienia
- Arkusz uczestnika „Moja sytuacja” — co się wydarzyło, co działo się w ciele i myślach, czego potrzebowałem, co pomogło. Można pisać, rysować albo poprosić kogoś o zapis.
- Arkusz obserwacji „Co naprawdę zadziałało?” — dla dorosłego: warunki, wybrana strategia, reakcja otoczenia i koszt strategii, bez oceniania osobowości czy „naturalności”.
- „Stwórz własną kartę sytuacji” — puste karty do opisania realnego zdarzenia z życia uczestnika.
Karty na stronach 3–9 mają jednakowy format 88 × 130 mm: tnij po linii przerywanej, najlepiej zalaminuj. Arkusze ze stron 10–12 wypełnia się na wydruku.
2Podgląd wszystkich stron
3Jak pracować z kartami — w pięciu krokach
- Wybierz sytuację, która naprawdę dotyczy uczestnika — nie „przerabiaj” wszystkich kart po kolei.
- Najpierw opiszcie, co widać na ilustracji, bez dopisywania postaciom intencji.
- Poszukajcie kilku możliwych reakcji i sposobów komunikacji — karty z drugiej części zestawu leżą obok.
- Odegrajcie krótką próbę tylko za zgodą uczestnika.
- Ustalcie jedną realną okazję do użycia strategii poza zajęciami — i sprawdźcie ją na arkuszu obserwacji.
Szerzej o tym, jak dobierać cel i budować ćwiczenie w ośmiu etapach, piszę w tekście „Ćwiczenia TUS, scenariusze i karty pracy — jak je dobierać?”.
4Ważne granice
Karty wspierają rozmowę i próbę. Nie są testem społecznym ani samodzielnym programem terapii.
- Uczestnik może pominąć kartę albo przerwać próbę.
- Mowa, gest, pismo i AAC są równoprawnymi sposobami odpowiedzi.
- Nie wymagaj kontaktu wzrokowego, bezruchu ani ukrywania bezpiecznej regulacji.
- Nie przenoś na dziecko odpowiedzialności za przemoc albo niedostępne otoczenie.
Dlaczego to ważne szczególnie przy dzieciach w spektrum autyzmu — i co mówią badania o skuteczności TUS — opisuję w tekście „TUS a autyzm — kiedy zajęcia pomagają, a kiedy nie?”.
5Więcej o TUS i pokrewnych tematach
6Pytania i odpowiedzi
Czy karty pracy TUS są darmowe?
Tak. Cały zestaw — 30 kart i 3 arkusze na 12 stronach A4 — pobierasz jako PDF bez rejestracji i bez podawania adresu e-mail.
Dla jakich dzieci są te karty?
Sytuacje dotyczą zabawy, gry i pracy w grupie, więc najlepiej pasują do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym — na zajęciach TUS, w pracy indywidualnej i w domu. Z nastolatkami lepiej sprawdzają się własne karty, tworzone na ostatniej stronie zestawu.
Czy dziecko musi odpowiadać słowami?
Nie. Zestaw ma osobne karty dla mowy, gestu, pisma i komunikacji alternatywnej (AAC) — każdy z tych sposobów jest równie dobrą odpowiedzią. Można też pominąć kartę albo przerwać próbę.
Jak wydrukować karty TUS?
Drukuj na A4 w skali 100%, bez opcji „dopasuj do strony”. Karty ze stron 3–9 mają format 88 × 130 mm — wytnij je po linii przerywanej i najlepiej zalaminuj. Arkusze ze stron 10–12 wypełnia się na papierze.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-09-23. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.
