Strona główna › Tabliczka mnożenia › W której klasie
W której klasie jest tabliczka mnożenia — co mówi podstawa programowa
Podstawa programowa nie mówi „klasa druga” ani „klasa trzecia”. Wymaganie dotyczy końca pierwszego etapu edukacyjnego, czyli końca klasy trzeciej. Jest jednak druga rzecz, którą trzeba wiedzieć wcześniej: od roku szkolnego 2026/2027 obowiązują w szkole podstawowej dwie różne podstawy programowe naraz. Nowa, z 11 marca 2026 r., weszła najpierw tylko do klas I i IV i dochodzi do kolejnych rocznik po roczniku — reszta klas pracuje jeszcze na dokumencie z 2017 r. Niżej są oba brzmienia wymagania, dosłownie z Dziennika Ustaw, i tabela, która mówi, które dotyczy Twojego dziecka.
Do wydrukowania: sprawdzian z kluczem
Jeśli chcesz wiedzieć, czego dokładnie brakuje, zanim zaczniesz cokolwiek ćwiczyć — osiem stron: cztery arkusze po 50 działań, każdy z osobną stroną odpowiedzi. Sprawdzenie zajmuje kwadrans i pokazuje, czy błędy są rozsypane, czy skupione.
Podstawa programowa nie mówi „klasa druga” ani „klasa trzecia”. Wymaganie dotyczy końca pierwszego etapu edukacyjnego, czyli końca klasy trzeciej — i jest tak sformułowane celowo, bo w klasach I–III nie ma osobnych przedmiotów, tylko kształcenie zintegrowane.
To jest cała odpowiedź na pytanie z tytułu. Jest jednak druga rzecz, o której trzeba wiedzieć, zanim zacznie się cokolwiek sprawdzać: od roku szkolnego 2026/2027 obowiązują w szkole podstawowej dwie różne podstawy programowe naraz — zależnie od klasy. Poniżej są oba brzmienia wymagania i tabela, która mówi, które dotyczy Twojego dziecka.
1Dosłowne brzmienie wymagania
Klasy I–III, edukacja matematyczna, „liczby – uczeń”:
mnoży i dzieli liczby naturalne w zakresie tabliczki mnożenia, mnoży liczby dwucyfrowe przez 2, 3, 5, 10, posługuje się tabliczką mnożenia, a także interpretuje dzielenie jako mieszczenie i podział
To jest tekst z rozporządzenia z 11 marca 2026 roku, ogłoszonego 20 marca 2026 i obowiązującego od 1 września 2026.
Sprawdziłem, czy podstawa dzieli te wymagania na poszczególne klasy. Nie dzieli. W całej części dotyczącej edukacji wczesnoszkolnej nie pada ani razu sformułowanie „koniec klasy I”, „klasie II” czy „klasie III”. Rozporządzenie mówi tylko tyle:
Kształcenie w szkole podstawowej jest podzielone na dwa etapy edukacyjne. Na I etapie edukacyjnym (klasy I–III szkoły podstawowej) edukacja jest prowadzona w postaci kształcenia zintegrowanego.
Dlatego pytanie „w której klasie” nie ma odpowiedzi w postaci jednej cyfry. Odpowiedź brzmi: do końca klasy trzeciej.
2Dwie podstawy naraz — i to nie jest pomyłka
Nowa podstawa programowa weszła w życie 1 września 2026 roku, ale nie zaczęła obowiązywać we wszystkich klasach jednocześnie. Rozporządzenie samo określa harmonogram, w § 4 ust. 1:
Podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia, stosuje się, począwszy od: 1) roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych również w kolejnych klasach szkoły podstawowej
Czyli w roku szkolnym 2026/2027 wygląda to tak:
| klasa | która podstawa |
|---|---|
| I | nowa, z 2026 r. |
| II, III | podstawa z 2017 r. |
| IV | nowa, z 2026 r. |
| V, VI, VII, VIII | podstawa z 2017 r. |
W kolejnych latach nowa podstawa dochodzi rocznik po roczniku: dzisiejsza klasa I w przyszłym roku będzie drugą i dalej uczy się z nowej, a klasa II przejdzie do trzeciej nadal ze starą.
Dla tabliczki mnożenia to ma konkretny skutek. Dziecko, które jest dziś w klasie drugiej albo trzeciej, kończy pierwszy etap pod starym brzmieniem wymagania. Pierwszym rocznikiem, który dojdzie do końca klasy trzeciej pod nowym, jest dzisiejsza klasa pierwsza.
3Czym różnią się oba brzmienia
Stary zapis wymagania — obowiązujący dziś dla klas II i III:
mnoży i dzieli w pamięci w zakresie tabliczki mnożenia; mnoży w pamięci przez 10 liczby mniejsze od 20
Nowy — obowiązujący dziś dla klasy I:
mnoży i dzieli liczby naturalne w zakresie tabliczki mnożenia, mnoży liczby dwucyfrowe przez 2, 3, 5, 10, posługuje się tabliczką mnożenia, a także interpretuje dzielenie jako mieszczenie i podział
Trzy różnice, które widać po zestawieniu
- Zniknęło „w pamięci”. Stary przepis wymagał, żeby dziecko mnożyło i dzieliło w pamięci w zakresie tabliczki. Nowy mówi po prostu „mnoży i dzieli liczby naturalne w zakresie tabliczki mnożenia”.
- Doszło „posługuje się tabliczką mnożenia”. Korzystanie z tabelki jako pomocy jest teraz wymienione wprost w wymaganiu, a nie traktowane jak proteza.
- Doszło „interpretuje dzielenie jako mieszczenie i podział” oraz szerszy zakres mnożenia liczb dwucyfrowych — dawniej „przez 10 liczby mniejsze od 20”, teraz „przez 2, 3, 5, 10”.
Czego z tego nie wolno wywnioskować: że tabliczki nie trzeba już umieć na pamięć. Wymaganie nadal obejmuje cały zakres tabliczki, a mnożenie liczb dwucyfrowych w pamięci bez znajomości wyników jest niewykonalne. Zmiana dotyczy tego, jak wolno dziecku dochodzić do wyniku po drodze — nie tego, dokąd ma dojść.
4Co to znaczy dla konkretnej klasy
Podstawa nie rozpisuje tego na lata, ale praktyka szkolna układa się tak:
| klasa | co zwykle się dzieje |
|---|---|
| 1 | mnożenie pojawia się jako dodawanie tego samego kilka razy; tabliczki jeszcze nie ma |
| 2 | wchodzi mnożenie i dzielenie, zwykle w mniejszym zakresie — to stąd bierze się najczęstsze pytanie rodziców |
| 3 | domknięcie całego zakresu tabliczki — to jest ten moment, do którego odnosi się wymaganie |
| 4 | tabliczka jest już narzędziem, nie tematem; zaczyna się mnożenie liczb wielocyfrowych |
Rozkład na klasy 1–3 w tej tabeli to opis praktyki, a nie cytat z podstawy. Podstawa wskazuje koniec etapu; to, w którym roku nauczyciel wprowadzi którą część, zależy od programu nauczania i podręcznika.
5Dlaczego klasa czwarta jest progiem
Od klasy czwartej matematyka jest osobnym przedmiotem, a wymaganie brzmi:
mnoży i dzieli liczbę naturalną przez liczbę jednocyfrową, dwucyfrową lub trzycyfrową w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich
Zwróć uwagę, czego w tym zdaniu nie ma: nie ma słowa „tabliczka”. Na tym etapie jest ona założona jako umiejętność już posiadana — i właśnie dlatego dziecko, które wchodzi do klasy czwartej bez opanowanej tabliczki, ma kłopot nie z tabliczką, tylko ze wszystkim, co się na niej opiera.
To jest jedyna naprawdę ważna rzecz z tej całej strony. Termin nie jest formalnością.
6Co zrobić, jeśli dziecko jest już wyżej i nie umie
Nie wracać do początku i nie zaczynać od „dwa razy dwa”. Zamiast tego:
- Sprawdzić, czego dokładnie brakuje. Rzadko brakuje wszystkiego — zwykle chodzi o kilka–kilkanaście działań. Arkusz z kluczem pokazuje to w kwadrans.
- Zawęzić. Jeśli uznamy mnożenie przez 1, 2, 5 i 10 za opanowane, do zapamiętania zostaje 21 działań, a nie sto.
- Uczyć rodzinami, nie po kolei. Z trzech liczb 6, 7 i 42 układa się cztery zdania: dwa mnożenia i dwa dzielenia. To jedna rzecz do zapamiętania, nie cztery.
- Nie mierzyć czasu, dopóki dziecko nie zna wyników. Na tym zgadzają się obie strony sporu o testy na czas — i to jest jedyne zdanie, na którym się zgadzają.
7Skąd te cytaty
Z Dziennika Ustaw, nie z omówień. Oba rozporządzenia pobrałem przez publiczne API Sejmu (api.sejm.gov.pl/eli/acts/...) i odczytałem cytaty wprost z plików PDF — wymaganie dla klas I–III jest na stronie 57 nowego dokumentu, a dla klas IV–VIII na stronie 238.
Status obu aktów sprawdziłem w tym samym API: rozporządzenie z 2017 roku ma status „uchylony”, rozporządzenie z 2026 roku — „obowiązujący”.
8Pytania i odpowiedzi
W której klasie dziecko uczy się tabliczki mnożenia?
Podstawa programowa nie wskazuje klasy — wymaganie odnosi się do końca I etapu edukacyjnego, czyli końca klasy trzeciej. W klasach I–III jest kształcenie zintegrowane, więc przepis nie rozpisuje treści na poszczególne lata. W praktyce mnożenie wchodzi w klasie drugiej, a w trzeciej domyka się cały zakres.
Która podstawa programowa dotyczy mojego dziecka?
Zależy od klasy, i to jest nowość. Rozporządzenie z 11 marca 2026 r. weszło w życie 1 września 2026, ale § 4 ust. 1 określa harmonogram: w roku szkolnym 2026/2027 stosuje się je tylko w klasach I i IV, a w latach następnych w kolejnych klasach. Klasy II, III oraz V–VIII pracują jeszcze na podstawie z 2017 r. Dla tabliczki znaczy to tyle, że dziecko z dzisiejszej klasy drugiej albo trzeciej kończy pierwszy etap pod starym brzmieniem wymagania.
Co dokładnie się zmieniło w wymaganiu o tabliczce?
Trzy rzeczy. Zniknęło sformułowanie „w pamięci” — stary przepis wymagał mnożenia i dzielenia w pamięci w zakresie tabliczki. Doszło „posługuje się tabliczką mnożenia”, czyli korzystanie z tabelki jest wymienione wprost w wymaganiu. Doszło też „interpretuje dzielenie jako mieszczenie i podział”.
Czy to znaczy, że tabliczki nie trzeba już umieć na pamięć?
Nie. Wymaganie nadal obejmuje cały zakres tabliczki, a mnożenie liczb dwucyfrowych w pamięci bez znajomości wyników jest niewykonalne. Zmiana dotyczy tego, jak wolno dziecku dochodzić do wyniku po drodze — nie tego, dokąd ma dojść.
Dlaczego klasa czwarta jest ważna?
Bo od niej matematyka jest osobnym przedmiotem, a w jej wymaganiach nie pada już słowo „tabliczka” — jest ona założona jako umiejętność posiadana. Dziecko, które wchodzi do czwartej klasy bez opanowanej tabliczki, ma kłopot nie z tabliczką, tylko ze wszystkim, co się na niej opiera.
Dziecko jest w klasie piątej i nadal nie umie — od czego zacząć?
Nie od „dwa razy dwa”. Najpierw sprawdź, czego dokładnie brakuje — rzadko brakuje wszystkiego, zwykle chodzi o kilkanaście działań. Potem zawęź: jeśli mnożenie przez 1, 2, 5 i 10 jest opanowane, do zapamiętania zostaje 21 działań, a nie sto.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-09-19. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.