Krzyżówki historyczne i geograficzne

Historia i geografia to przedmioty, w których niemal wszystko jest nazwą własną — a nazwy własne są idealnym materiałem na krzyżówkę. Hasło albo się pamięta, albo nie, i nie da się go wydedukować, co czyni krzyżówkę uczciwą powtórką.

Zestawy obejmują postaci i wydarzenia z podstawy programowej oraz geografię Polski i świata: miasta, rzeki, stolice, kontynenty.

Nazwy własne w formie zagadki — hasła, których nie da się wydedukować, więc krzyżówka jest uczciwą powtórką. Bez opłat i bez logowania.

Otwórz aplikację

Krzyżówki do rozwiązania i wydruku

Trzy krzyżówki: początki Polski, wielkie postaci oraz symbole i zabytki. Najlepiej rozwiązywać z mapą albo atlasem pod ręką — hasło wskazane palcem zostaje na dłużej.

Początki Polski

Hasła z pierwszych lekcji historii: pierwsi władcy, pierwsza stolica, pierwsze symbole.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Poziomo

  • 2 Zapis dziejów, pisał ją Gall Anonim.
  • 3 Wydarzenie z 966 roku.
  • 6 Biały, w godle Polski.
  • 8 Wzgórze z zamkiem w Krakowie.
  • 9 Warowna siedziba władcy.
  • 10 Kładzie się ją królowi na głowę.

Pionowo

  • 1 Chrobry, pierwszy koronowany król.
  • 4 Pierwszy władca Polski, przyjął chrzest.
  • 5 Pierwsza stolica Polski.
  • 7 Wojownik w zbroi, na koniu.

Klucz odpowiedzi — pokaż
1 B 2 K R O N I K A L 3 C H R Z E S T 4 M S 5 G I 6 O 7 R Z E Ł N E Y A I S C 8 W A W E L 9 Z A M E K Z K R 10 K O R O N A O Z O

Poziomo

  • 2 KRONIKA
  • 3 CHRZEST
  • 6 ORZEŁ
  • 8 WAWEL
  • 9 ZAMEK
  • 10 KORONA

Pionowo

  • 1 BOLESŁAW
  • 4 MIESZKO
  • 5 GNIEZNO
  • 7 RYCERZ

Wielcy Polacy

Same nazwiska — każde należy do osoby, o której uczysz się na historii, przyrodzie albo muzyce.

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Poziomo

  • 1 Autor „Chłopów", noblista.
  • 5 Marszałek, wiąże się z rokiem 1918.
  • 6 Malarz wielkich scen z historii Polski.
  • 7 Maria Skłodowska-… , dwie Nagrody Nobla.
  • 8 Lekarz i wychowawca, opiekun sierot.
  • 9 Przywódca powstania, przysięgał w Krakowie.

Pionowo

  • 2 Napisał „Pana Tadeusza".
  • 3 Ustalił, że Ziemia krąży wokół Słońca.
  • 4 Przywódca Solidarności, późniejszy prezydent.
  • 7 Kompozytor, pisał na fortepian.

Klucz odpowiedzi — pokaż
1 R E Y 2 M O N T 3 K 4 W I O A C 5 P I Ł S U D S K I E Ę I R S 6 M A T E J K O N A W I 7 C U R I E K H C 8 K O R C Z A K P 9 K O Ś C I U S Z K O N

Poziomo

  • 1 REYMONT
  • 5 PIŁSUDSKI
  • 6 MATEJKO
  • 7 CURIE
  • 8 KORCZAK
  • 9 KOŚCIUSZKO

Pionowo

  • 2 MICKIEWICZ
  • 3 KOPERNIK
  • 4 WAŁĘSA
  • 7 CHOPIN

Symbole i zabytki Polski

Zaczynaj od haseł, których jesteś pewien — litery w poprzek odsłonią resztę.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Poziomo

  • 5 Zamek królewski w Krakowie.
  • 6 Największy ceglany zamek na świecie, leży w Polsce.
  • 8 Pierwsza historyczna stolica Polski.
  • 9 Najdłuższa rzeka Polski.
  • 10 Dawna stolica Polski, miasto królów.

Pionowo

  • 1 „Mazurek Dąbrowskiego”.
  • 2 Symbol Warszawy — postać z mieczem i tarczą.
  • 3 Obecna stolica Polski.
  • 4 Biało-czerwona, wywieszana w święta narodowe.
  • 7 Biały orzeł w koronie na czerwonym tle.

Klucz odpowiedzi — pokaż
1 H 2 S 3 W Y 4 F Y 5 W A W E L 6 M A L B O R K R N A E S 7 G G 8 G N I E Z N O 9 W I S Ł A K A D 10 K R A K Ó W Ł A O

Poziomo

  • 5 WAWEL
  • 6 MALBORK
  • 8 GNIEZNO
  • 9 WISŁA
  • 10 KRAKÓW

Pionowo

  • 1 HYMN
  • 2 SYRENKA
  • 3 WARSZAWA
  • 4 FLAGA
  • 7 GODŁO

Powtórka, która nie wygląda jak powtórka

Krzyżówka przed sprawdzianem działa lepiej niż czytanie notatek, bo wymaga aktywnego przypomnienia sobie hasła. To ta sama zasada, na której opierają się fiszki — tylko przyjemniejsza w odbiorze.

Krzyżówka z historii klasa 6 i klasy wcześniejsze

Zakres materiału rośnie z roku na rok, więc ta sama forma sprawdza się inaczej na różnych etapach. Krzyżówki historyczne dla klasy 4 opierają się głównie na postaciach i symbolach — hasła są znane z opowieści, nie z dat. W klasie 5 i 6 dochodzą wydarzenia i pojęcia, a hasła robią się dłuższe. Krzyżówka z historii klasa 6 miesza już zwykle nazwiska, nazwy geograficzne i terminy z lekcji, co dobrze odwzorowuje układ pytań na sprawdzianie.

Dobierając zestaw, warto patrzeć nie na etykietę klasy, tylko na to, ile haseł dziecko rozpoznaje od razu. Jeśli mniej niż połowę, plansza będzie zgadywaniem, a nie powtórką.

Jak wykorzystać krzyżówkę przed sprawdzianem

Sensowna kolejność bywa odwrotna do intuicyjnej: najpierw krzyżówka, potem notatki. Plansza rozwiązana na dwa dni przed sprawdzianem pokazuje, których haseł dziecko nie ma w pamięci, i dopiero te warto doczytać. W odwrotnej kolejności wszystko wydaje się znajome i luk po prostu nie widać.

Krzyżówki historyczne dla szkoły podstawowej dobrze sprawdzają się też jako powtórka zbiorcza na koniec działu, kiedy pojedyncze lekcje zdążyły się już zatrzeć. Krzyżówki historyczne dla dzieci nie zastąpią rozumienia przyczyn i skutków, ale porządkują warstwę faktów, na której to rozumienie się opiera.

Krzyżówka razem z mapą

Krzyżówki geograficzne dla dzieci zyskują, gdy leżą obok atlasu albo mapy na ścianie. Hasło znalezione i od razu wskazane palcem zapamiętuje się inaczej niż samo słowo w kratkach — dochodzi położenie, sąsiedztwo, kierunek. To samo działa w historii: przy hasłach związanych z konkretnym miejscem warto pokazać je na mapie, zamiast zostawiać jako czystą nazwę do zapamiętania.

W klasie wygodnym wariantem jest podzielenie uczniów na pary i danie każdej parze jednej planszy oraz jednej mapy. Rozmowa, która się wtedy toczy, jest częścią powtórki — a przy nazwach własnych mówienie ich na głos działa równie dobrze co zapisywanie.

Najczęstsze pytania

Czy są krzyżówki historyczne dla szkoły podstawowej?

Tak, hasła pochodzą z podstawy programowej dla klas 4–8.

Zobacz też