Strona główna › Egzamin ósmoklasisty — język angielski › Znajomość środków językowych — egzamin ósmoklasisty z angielskiego
Znajomość środków językowych — egzamin ósmoklasisty z angielskiego
Trzy ostatnie zadania przed wypowiedzią pisemną sprawdzają gramatykę i słownictwo — ale nie w formie testu z reguł, tylko w tekście, który trzeba uzupełnić. To 63 zadania i 201 punktów w 21 zbadanych arkuszach. Ostatnie z nich, zadanie 13., jest jedynym w całym arkuszu, którego polecenie zmienia się między sesjami. Ta strona jest częścią działu egzamin ósmoklasisty — język angielski.
1Trzy zadania, rosnąca trudność
Zadania 11, 12, 13 tworzą wyraźną drabinkę.
- Wybór wyrazów z ramki — sześć wyrazów, trzy luki, trzy wyrazy zbędne. Wystarczy rozpoznać właściwy, nie trzeba nic odmieniać.
- Wybór A/B/C w lukach — cztery luki w tekście, do każdej trzy warianty. Sprawdza czasy, przyimki i konstrukcje.
- Zadanie otwarte — trzeba samemu napisać fragment zdania, z pełną poprawnością ortograficzną i gramatyczną.
Pierwsze dwa są zamknięte, więc da się w nich zgadywać. Trzecie nie wybacza niczego — i to na nim rozstrzyga się wynik tej części.
2Zadanie 13. — trzy różne polecenia
To jedyne zadanie w arkuszu, przy którym najpierw trzeba rozpoznać, o co się je pyta. W 21 zbadanych arkuszach wystąpiły trzy warianty:
- Wyrazy w nawiasie w odpowiedniej formie — 8 sesji. Dostajesz wyrazy, nie wolno zmieniać ich kolejności, wolno dodać inne.
- Parafraza ze słowem-kluczem — 7 sesji. Dostajesz zdanie wyjściowe i słowo WIELKIMI literami, którego formy nie wolno zmieniać.
- Tłumaczenie fragmentu — 6 sesji. Fragment po polsku w nawiasie do przełożenia na angielski.
Rozkład jest niemal równy, więc nie da się przewidzieć, który wariant wypadnie. Każdy z nich ma osobne omówienie z przykładami — odnośniki na dole strony.
3Dlaczego to zadanie jest najtrudniejsze w arkuszu
Polecenie zawiera zdanie, które w innych zadaniach nie występuje: „Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna wpisywanych fragmentów zdań".
W zadaniach na rozumienie klucz przymyka oko na literówki, bo liczy się przekazanie komunikatu. Tutaj nie przymyka. Odpowiedź o właściwym znaczeniu, ale z błędem w formie czasownika albo z literówką, dostaje zero.
Do tego dochodzi limit wyrazów — zwykle trzy, licząc wyraz podany. Klucz odrzuca poprawne merytorycznie odpowiedzi wyłącznie za przekroczenie limitu i podaje to jako osobny powód.
4Co naprawdę sprawdzają zadania 11. i 12.
Wbrew pozorom to nie są zadania na słownictwo. W rozwiązanych przeze mnie podpunktach rozstrzygało zwykle jedno z trzech:
- Wymagania składniowe wyrazu — czy po nim stoi przyimek, bezokolicznik czy forma z -ing. „suggested making", ale „wanted to make".
- Policzalność rzeczownika — „much" czy „many", „little" czy „few". Rozstrzyga rzeczownik stojący obok, nie znaczenie zdania.
- Wskaźnik czasu w zdaniu — „since", „last week", „now", „in the near future". Prawie zawsze stoi w tym samym zdaniu co luka.
Praktyczna wskazówka: zanim spojrzysz na warianty, przeczytaj całe zdanie z luką i zapytaj, jakiej formy ono wymaga. Bardzo często odpowiedź da się zawęzić do jednego wariantu bez patrzenia na znaczenie.
5Przykłady krok po kroku
Trzy podpunkty pokazujące, co rozstrzyga w tej części.
Przykład 1 Wyraz z ramki — rozstrzyga sens całego zdania
arkusz próbny 2026, zadanie 11.3.
- W ramce jest sześć wyrazów, w tekście trzy luki. Trzy wyrazy są zbędne i zwykle pasują gramatycznie, ale nie sensownie.
- Trzeba przeczytać zdanie do końca — wraz z tym, co po luce, bo to tam często siedzi rozstrzygnięcie.
- Tutaj zdanie jest żartem i dopiero cały jego sens wskazuje właściwy wyraz.
Odpowiedź: D — „almost never” — żart inżynierów, że ludzi prawie nigdy nie zatrzymuje się za zbyt wolną jazdę.
Przykład 2 Wskaźnik czasu przesądza o formie
termin dodatkowy 2024, zadanie 12.2. Warianty: A. have played B. were played C. will play
- Zadanie 12. daje trzy warianty do każdej luki, zwykle różniące się czasem gramatycznym albo stroną.
- Szukaj wskaźnika czasu — słowa, które wymusza konkretną formę. Stoi prawie zawsze w tym samym zdaniu.
- Tutaj jest nim wyrażenie „Since then", które wymaga czasu Present Perfect.
Odpowiedź: A — „Since then” wymaga czasu Present Perfect; strona bierna byłaby bez sensu (to ludzie grają).
Przykład 3 Zadanie 13. — parafraza wymaga zmiany strony
termin główny 2020, zadanie 13.3. Zdanie do uzupełnienia: „This project __________ on Monday."
- Zdanie wyjściowe: „We will finish this project on Monday." Słowo-klucz: BE.
- Nowe zdanie zaczyna się od „This project…" — podmiotem stał się projekt, a nie „my". To wymusza stronę bierną.
- Słowa BE nie wolno odmienić, więc czas przyszły musi zbudować „will", a imiesłów — czasownik oznaczający ukończenie.
Odpowiedź: will be finished — klucz odrzuca m.in. „is finished" i „would be finished", bo zmieniają czas zdania.
6Najczęstsze błędy
Cztery błędy kosztujące punkty w tej części.
Zakładanie, że zadanie 13. będzie takie jak ostatnio
Skąd się bierze: Uczeń ćwiczy na jednym arkuszu, zapamiętuje typ zadania i na egzaminie czyta polecenie pobieżnie. Tymczasem w zbadanych sesjach wystąpiły trzy różne warianty w rozkładzie niemal równym — żaden nie jest „domyślny".
Jak zrobić dobrze: Przeczytaj polecenie zadania 13. w całości, zanim spojrzysz na zdania. Kluczowe słowa to „w odpowiedniej formie" (wyrazy w nawiasie), „WIELKIMI literami" (parafraza) albo „Przetłumacz" (tłumaczenie).
Zmienianie formy wyrazu, którego nie wolno ruszać
Skąd się bierze: W parafrazie polecenie mówi wprost: „Nie zmieniaj formy podanych wyrazów". Uczeń, który dostaje słowo BE i wpisuje „was", rozwiązuje zadanie merytorycznie dobrze i dostaje zero punktów.
Jak zrobić dobrze: Wpisz podany wyraz do luki w niezmienionej postaci i dopiero wokół niego zbuduj resztę. Jeśli nie da się w ten sposób — to znaczy, że wybrałeś złą konstrukcję, a nie że polecenie jest niewykonalne.
Ignorowanie policzalności rzeczownika
Skąd się bierze: Wybór między „much" a „many", „little" a „few" nie zależy od tego, czy czegoś jest dużo, tylko od tego, czy rzeczownik jest policzalny. W arkuszach wracają pary „very little free time" i „a lot of people" — obie rozstrzyga rzeczownik obok luki.
Jak zrobić dobrze: Spójrz na rzeczownik po luce, zanim spojrzysz na warianty. Jeśli ma liczbę mnogą — „many", „few", „a lot of". Jeśli nie da się go policzyć — „much", „little".
Traktowanie literówki jako drobiazgu
Skąd się bierze: W tej części klucz wymaga pełnej poprawności ortograficznej — inaczej niż w zadaniach na rozumienie. Odpowiedź o dobrym znaczeniu, ale zapisana z błędem, nie dostaje punktu.
Jak zrobić dobrze: Po wpisaniu odpowiedzi przeczytaj ją jeszcze raz, litera po literze. Uczniowie z orzeczeniem o dysleksji są tu oceniani łagodniej — klucz podaje osobną listę akceptowanych zapisów.
7Pytania i odpowiedzi
Które zadania sprawdzają gramatykę na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego?
Zadania 11, 12, 13 — razem 63 zadania w 21 arkuszach, wartych 201 punktów. Dwa pierwsze są zamknięte, trzecie otwarte i to ono jest najtrudniejsze w całym arkuszu.
Jaki typ zadania 13. wypadnie na moim egzaminie?
Nie da się tego przewidzieć. W 21 zbadanych sesjach uzupełnianie wyrazami z nawiasu wystąpiło 8 razy, parafraza 7 razy, a tłumaczenie 6 razy. Trzeba umieć wszystkie trzy i rozpoznać typ z polecenia.
Czy w zadaniu 13. liczą się błędy ortograficzne?
Tak. Polecenie mówi wprost o wymaganej pełnej poprawności ortograficznej i gramatycznej, a klucz odrzuca odpowiedzi z literówkami. To odwrotnie niż w zadaniach na rozumienie, gdzie liczy się przekazanie komunikatu. Uczniowie z dysleksją mają osobną, łagodniejszą listę akceptowanych zapisów.
Ile wyrazów można wpisać w lukę w zadaniu 13.?
Najczęściej trzy, licząc wyraz już podany — ale limit bywa różny i trzeba go odczytać z polecenia danego arkusza. Klucz CKE odrzuca odpowiedzi poprawne merytorycznie wyłącznie za przekroczenie limitu i podaje to jako osobny powód.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-03. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.