Strona główna › Egzamin ósmoklasisty — język angielski › Zadanie 13.: parafraza zdania ze słowem-kluczem
Zadanie 13.: parafraza zdania ze słowem-kluczem
Ten wariant wystąpił w 7 z 21 zbadanych sesji. Dostajesz zdanie wyjściowe i drugie zdanie z luką, a do tego słowo zapisane WIELKIMI literami, którego musisz użyć — i którego formy zmieniać nie wolno. Sens obu zdań ma pozostać ten sam. To 23 podpunkty w zbadanych arkuszach. Ta strona jest częścią działu egzamin ósmoklasisty — język angielski.
1Reguła, która przesądza o wszystkim
Polecenie zawiera zdanie: „Uwaga! Nie zmieniaj formy podanych wyrazów". To jest cała trudność tego wariantu.
Jeśli słowem-kluczem jest BE, to w odpowiedzi musi stać dokładnie „be" — nie „was", nie „been", nie „is". Skoro forma jest zamrożona, to czas i osobę musi wyrazić coś innego: czasownik modalny, operator albo posiłkowy. I to jest właśnie sedno zadania.
Praktyczna konsekwencja: zacznij od wpisania słowa-klucza do luki w niezmienionej postaci, a dopiero potem buduj wokół niego resztę.
2Konstrukcje, które wracają najczęściej
W zbadanych arkuszach parafrazy krążą wokół kilku konstrukcji, które warto rozpoznawać z góry.
- Strona bierna — słowo-klucz BE albo GOT, a w nowym zdaniu podmiotem staje się przedmiot czynności.
- Stopniowanie i porównania — słowo-klucz THAN albo AS, zdanie wyjściowe mówi o różnicy między dwoma rzeczami.
- Okres warunkowy — słowo-klucz IF, zdanie wyjściowe ma formę rozkazu z „or" („Take an umbrella or you'll get wet").
- Zdanie z ENOUGH albo TOO — zdanie wyjściowe mówi „za mało" lub „za bardzo", nowe odwraca perspektywę.
- Przekształcenie czasu — słowo-klucz AGO albo FOR, zdanie mówi o okresie trwania albo momencie w przeszłości.
Rozpoznanie konstrukcji zwykle rozwiązuje zadanie w kilka sekund. Rozpoznanie bierze się z ćwiczenia — dlatego warto przerobić wszystkie 23 podpunkty tego typu z dostępnych arkuszy.
3Jak klucz ocenia parafrazy
Klucz CKE podaje przy tym zadaniu wyjątkowo długie listy odpowiedzi odrzuconych i widać z nich, na czym uczniowie się przewracają.
- Powtórzenie czasownika, który już jest w zdaniu — jeśli w zdaniu z luką stoi „I like", to odpowiedź „is better than" jest błędna, bo daje dwa orzeczenia.
- Zmiana czasu zdania — „would be finished" zamiast „will be finished" mówi coś innego niż zdanie wyjściowe.
- Bliskoznaczna konstrukcja o innym znaczeniu — „unless you" zamiast „if you don't" bywa odrzucane mimo podobnego sensu.
- Niepełne przekształcenie — odpowiedź gramatyczna, ale nieoddająca sensu zdania wyjściowego.
Wniosek: po napisaniu odpowiedzi przeczytaj oba zdania obok siebie i sprawdź, czy mówią dokładnie to samo. Nie „mniej więcej to samo" — dokładnie.
4Przykłady krok po kroku
Trzy podpunkty z prawdziwych arkuszy, rozpisane krok po kroku.
Przykład 1 Rozkaz z „or" zamienia się w okres warunkowy
termin główny 2024, zadanie 13.1. Zdanie do uzupełnienia: „You'll get wet __________ take an umbrella."
- Zdanie wyjściowe: „Take an umbrella or you'll get wet." Słowo-klucz: IF.
- Konstrukcja „rozkaz + or + skutek" znaczy: jeśli tego nie zrobisz, stanie się to drugie. Nowe zdanie zaczyna się od skutku.
- Skoro skutek stoi na początku, warunek musi być PRZECZĄCY — „jeśli NIE weźmiesz".
Odpowiedź: if you don't / if you do not — klucz odrzuca m.in. „unless you" i „if you won't".
Przykład 2 Pytanie o cenę wymaga operatora
termin główny 2020, zadanie 13.1. Zdanie do uzupełnienia: „How much __________ in Poland?"
- Zdanie wyjściowe: „How much is petrol in Poland?" Słowo-klucz: COST.
- Rzeczownik „cost" i czasownik „cost" wyglądają tak samo, ale zdanie z luką jest pytaniem, więc potrzebny jest czasownik.
- Pytanie w Present Simple z podmiotem w trzeciej osobie wymaga operatora „does" i formy podstawowej czasownika.
Odpowiedź: does petrol cost — klucz odrzuca „petrol costs" (brak operatora) i „is the cost of petrol" (rzeczownik zamiast czasownika).
Przykład 3 „Za wolno" to to samo, co „nie dość szybko"
arkusz próbny 2018, zadanie 13.1. Zdanie do uzupełnienia: „I wasn't __________ to win the race."
- Zdanie wyjściowe: „I didn't win the race because I was too slow." Słowo-klucz: FAST.
- Zdanie z luką jest przeczące — „I wasn't …" — więc „za wolno" trzeba wyrazić przez zaprzeczenie wystarczającej szybkości.
- Słowo „enough" w angielskim stoi PO przymiotniku, a nie przed nim.
Odpowiedź: fast enough — szyk „fast enough", nie „enough fast", jest tu istotą zadania.
5Najczęstsze błędy
Błędy, które klucz CKE odrzuca przy tym typie zadania — z jego własnej listy.
Odmienianie słowa-klucza
Skąd się bierze: To najkosztowniejszy błąd tego wariantu, bo popełnia go uczeń, który zadanie rozumie. Polecenie mówi „Nie zmieniaj formy podanych wyrazów", więc „was" w miejscu BE unieważnia poprawną skądinąd odpowiedź.
Jak zrobić dobrze: Najpierw wpisz słowo-klucz do luki w niezmienionej postaci, a potem dobuduj wokół niego resztę. Jeśli konstrukcja nie chce się złożyć, to znaczy, że wybrałeś złą konstrukcję — nie że trzeba odmienić klucz.
Dodanie drugiego orzeczenia
Skąd się bierze: Uczeń nie zauważa, że czasownik stoi już w zdaniu z luką, i wpisuje własny. Powstaje zdanie z dwoma orzeczeniami, które klucz odrzuca — na przykład „I like my blue T-shirt is better than…".
Jak zrobić dobrze: Przeczytaj zdanie z luką w całości, zanim zaczniesz pisać, i zaznacz w nim czasownik. Jeśli już tam jest, twoja odpowiedź go nie zawiera.
Parafraza „mniej więcej" o tym samym znaczeniu
Skąd się bierze: Zadanie wymaga zachowania sensu, a nie napisania czegoś podobnego. Klucz odrzuca konstrukcje bliskoznaczne, jeśli zmieniają odcień znaczenia albo czas — na przykład „three months before" zamiast „three months ago".
Jak zrobić dobrze: Po napisaniu przeczytaj oba zdania jedno po drugim. Jeśli dałoby się je wypowiedzieć w różnych sytuacjach — parafraza jest zła.
6Pytania i odpowiedzi
Co to znaczy, że nie wolno zmieniać formy podanego wyrazu?
To znaczy, że słowo zapisane wielkimi literami musi trafić do odpowiedzi dokładnie w tej postaci, w jakiej je podano. Jeśli podano BE, nie wolno napisać „was" ani „been" — czas i osobę musi wyrazić inny wyraz, który dopiszesz.
Jakie konstrukcje najczęściej pojawiają się w parafrazach?
Strona bierna, stopniowanie z „than", okresy warunkowe z „if", konstrukcje z „enough" i „too" oraz przekształcenia czasu z „ago" i „for". W 23 zbadanych podpunktach te pięć rodzin pokrywa zdecydowaną większość zadań.
Czy odpowiedź bliskoznaczna zostanie uznana?
Niekoniecznie. Klucz CKE podaje przy tym zadaniu długie listy odpowiedzi odrzuconych i są wśród nich konstrukcje bardzo bliskie znaczeniowo, na przykład „unless you" zamiast „if you don't". Zachowanie sensu musi być dokładne, nie przybliżone.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-03. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.