Strona główna › Egzamin ósmoklasisty — język angielski › Zadanie 13.: tłumaczenie fragmentu na angielski
Zadanie 13.: tłumaczenie fragmentu na angielski
Ten wariant wystąpił w 6 z 21 zbadanych sesji. W zdaniu angielskim stoi luka, a obok niej fragment po polsku w nawiasie — trzeba go przełożyć tak, żeby całe zdanie było logiczne i poprawne. To 20 podpunktów w zbadanych arkuszach i najmniej wybaczający wariant zadania 13. Ta strona jest częścią działu egzamin ósmoklasisty — język angielski.
1Dlaczego to nie jest tłumaczenie słowo w słowo
Fragment w nawiasie jest krótki — zwykle jedno–dwa słowa — ale jego przekład zależy od całego angielskiego zdania wokół luki.
Polskie „widziałeś" może stać się „did you see", „have you seen" albo „you saw" i tylko jedna z tych form pasuje do zdania, w którym stoi luka. Rozstrzyga to, co jest PO angielsku, a nie to, co jest w nawiasie.
Dlatego kolejność pracy powinna być odwrotna niż podpowiada odruch: najpierw przeczytaj całe zdanie angielskie, ustal jego czas i typ, a dopiero potem tłumacz fragment.
2Trzy sygnały w zdaniu angielskim
W rozwiązanych podpunktach tego typu formę przesądzał prawie zawsze jeden z trzech sygnałów.
- Okolicznik czasu — „yesterday", „last week", „next time", „now". Wymusza czas gramatyczny niezależnie od tego, jak brzmi polski fragment.
- Znak zapytania na końcu — oznacza, że potrzebny jest operator i szyk pytający, choćby polski fragment był zwykłym czasownikiem.
- Konstrukcja, w którą wchodzi luka — „asked us (żeby pomóc) her" wymaga bezokolicznika, bo „ask somebody to do something" nie dopuszcza innej formy.
Praktycznie: zanim napiszesz cokolwiek, zaznacz w zdaniu angielskim okolicznik czasu i sprawdź, czy zdanie jest pytaniem. To dwie sekundy pracy, które rozstrzygają większość podpunktów.
3Pułapki polskiego oryginału
Polski fragment bywa krótszy niż angielski przekład i to jest źródłem najczęstszych pomyłek.
- Polskie „nie zadzwonię" to trzy angielskie wyrazy — „will not call" albo „won't call". Przeczenie w przyszłości wymaga operatora.
- Polski tryb rozkazujący nie ma odpowiednika w formie osobowej — „wróć" to „come back", forma podstawowa bez podmiotu.
- Polskie „czy" na początku pytania nie tłumaczy się na osobne słowo — jego rolę przejmuje szyk zdania i operator.
Do tego dochodzi limit wyrazów, zwykle trzy. Jeśli przekład nie mieści się w limicie, prawie zawsze znaczy to, że wybrana konstrukcja jest zbyt rozbudowana, a nie że limit jest za mały.
4Przykłady krok po kroku
Trzy podpunkty z prawdziwych arkuszy, rozpisane krok po kroku.
Przykład 1 Okolicznik czasu przesądza formę
termin główny 2025, zadanie 13.1. Zdanie do uzupełnienia: „Where (widziałeś) __________ Tom yesterday?"
- W zdaniu stoi „yesterday" i znak zapytania — dwa sygnały naraz.
- „Yesterday" wymusza czas przeszły, a pytajnik — szyk pytający z operatorem.
- Polskie „widziałeś" samo w sobie nie zawiera operatora; ten musi dojść w przekładzie.
Odpowiedź: did you see — Pytanie szczegółowe w czasie Past Simple wymaga operatora did i formy podstawowej czasownika.
Przykład 2 Konstrukcja czasownika narzuca bezokolicznik
termin dodatkowy 2019, zadanie 13.3. Zdanie do uzupełnienia: „My class teacher asked us (żeby pomóc) __________ her with collecting money for charity."
- Zdanie brzmi: „My class teacher asked us (żeby pomóc) … her with collecting money".
- Angielskie „ask somebody to do something" dopuszcza po dopełnieniu wyłącznie bezokolicznik z „to".
- Polskie „żeby pomóc" wygląda jak zdanie podrzędne, ale w angielskim odpowiada mu sam bezokolicznik.
Odpowiedź: to help — dwa wyrazy zamiast polskiej konstrukcji z „żeby".
Przykład 3 Przeczenie w przyszłości potrzebuje operatora
termin dodatkowy 2019, zadanie 13.1. Zdanie do uzupełnienia: „I promise that I (nie zadzwonię) __________ you so late next time!"
- Zdanie: „I promise that I (nie zadzwonię) … you so late next time!".
- „Next time" wskazuje przyszłość, więc potrzebny jest czas przyszły.
- Polskie „nie zadzwonię" to jeden wyraz z przeczeniem w środku; angielski rozbija to na operator z przeczeniem plus czasownik.
Odpowiedź: will not / won't call/ring/phone — trzy wyrazy w miejscu polskiego jednego.
5Najczęstsze błędy
Błędy, które klucz CKE odrzuca przy tym typie zadania — z jego własnej listy.
Tłumaczenie fragmentu bez czytania całego zdania
Skąd się bierze: Fragment w nawiasie prawie nigdy nie determinuje formy — determinuje ją zdanie angielskie wokół luki. Uczeń, który tłumaczy sam nawias, trafia w czas i konstrukcję przypadkiem.
Jak zrobić dobrze: Przeczytaj najpierw całe zdanie po angielsku i zaznacz okolicznik czasu oraz znak zapytania. Potem tłumacz.
Pomijanie operatora w pytaniach i przeczeniach
Skąd się bierze: Polszczyzna nie ma operatora, więc w polskim fragmencie nie ma czego tłumaczyć — i uczeń go nie dopisuje. Klucz odrzuca wtedy odpowiedzi w rodzaju „you saw" zamiast „did you see".
Jak zrobić dobrze: Po napisaniu przekładu sprawdź: czy zdanie jest pytaniem lub przeczeniem? Jeśli tak, musi zawierać „do", „does", „did", „will" albo inny operator — chyba że czasownikiem jest „be".
Przekład dłuższy niż limit wyrazów
Skąd się bierze: Polskie konstrukcje z „żeby", „aby", „czy" kuszą do rozbudowanych przekładów. Limit trzech wyrazów wtedy pęka, a klucz odrzuca odpowiedź wyłącznie z tego powodu.
Jak zrobić dobrze: Jeśli przekład nie mieści się w limicie, poszukaj konstrukcji zwięźlejszej — bezokolicznika zamiast zdania podrzędnego, formy ściągniętej zamiast pełnej. Limit jest wskazówką, że taka konstrukcja istnieje.
6Pytania i odpowiedzi
Czy fragment w nawiasie tłumaczy się dosłownie?
Nie. O formie przekładu decyduje angielskie zdanie wokół luki — jego czas, szyk i konstrukcja czasownika. Polskie „widziałeś" może dać „did you see" albo „have you seen" i tylko jedna z tych form będzie pasować do konkretnego zdania.
Ile wyrazów wolno wpisać?
Najczęściej trzy, ale limit trzeba odczytać z polecenia danego arkusza. Klucz CKE odrzuca odpowiedzi przekraczające limit niezależnie od ich poprawności, więc policzenie wyrazów przed wpisaniem jest częścią zadania.
Jak ćwiczyć ten typ zadania?
Najlepiej odwrotnie niż podpowiada odruch: zasłoń polski nawias, przeczytaj samo zdanie angielskie i spróbuj przewidzieć, jakiej formy ono wymaga. Dopiero potem odsłoń fragment. To ćwiczy dokładnie tę umiejętność, którą sprawdza egzamin.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-03. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.