Strona główna › Egzamin ósmoklasisty — język angielski › Znajomość funkcji językowych — egzamin ósmoklasisty z angielskiego
Znajomość funkcji językowych — egzamin ósmoklasisty z angielskiego
Ta część sprawdza coś innego niż reszta arkusza: nie rozumienie i nie gramatykę, tylko reakcję. Trzeba wiedzieć, co się mówi, kiedy ktoś dziękuje, kiedy trzeba odmówić albo kiedy nie dosłyszało się pytania. To 63 zadania i 216 punktów w 21 arkuszach, średnio 10,3 punktu na sesję. Ta strona jest częścią działu egzamin ósmoklasisty — język angielski.
1Trzy zadania tej części
Numery bywają różne w różnych rocznikach (3, 4, 5, 6), ale typy są stałe — jest ich 3.
- Dobieranie reakcji do nagrania — słychać cztery krótkie wypowiedzi, do każdej trzeba dobrać właściwą odpowiedź z pięciu.
- Wybór reakcji do sytuacji opisanej po polsku — cztery scenki, do każdej trzy angielskie reakcje.
- Uzupełnianie dialogu — zadanie otwarte, trzeba samemu napisać brakujący fragment wypowiedzi.
Środkowe zadanie jest specyficzne: sytuacja jest opisana po polsku, a reakcje po angielsku. Nie trzeba więc niczego rozumieć ze słuchu ani z dłuższego tekstu — trzeba wiedzieć, co w tej sytuacji się mówi.
2Odwrócenie ról — błąd numer jeden
Przy rozwiązywaniu wszystkich zadań tej części jeden wzorzec błędu wracał częściej niż wszystkie inne razem: wariant, który wypowiedziałaby druga strona rozmowy.
Przykłady wprost z arkuszy:
- Prosisz ekspedientkę o większy rozmiar — a wariant brzmi „Would you like a bigger size?". To zdanie sprzedawczyni.
- Wskazujesz obcokrajowcowi drogę — a wariant brzmi „It's all right. I'll look for the way on my own". To zdanie osoby pytającej.
- Gratulujesz siostrze — a wariant brzmi „You'll pass, no worries". To zachęta PRZED egzaminem, nie gratulacje po.
Wszystkie te zdania są poprawne po angielsku i pasują tematycznie. Nie pasuje w nich tylko jedno: kto je mówi i kiedy.
3Zadanie otwarte — jak klucz ocenia reakcje
Uzupełnianie dialogu jest oceniane inaczej niż pozostałe zadania otwarte. Klucz CKE mówi, że w zadaniach sprawdzających funkcje językowe „równie istotna jak komunikatywność odpowiedzi jest jej poprawność", a odpowiedzi z poważnymi błędami nie są akceptowane.
W praktyce klucz odrzuca trzy rodzaje odpowiedzi:
- Zły czas gramatyczny — przeszły tam, gdzie sytuacja dzieje się teraz.
- Zła forma zdania — pytanie tam, gdzie potrzebne jest zdanie twierdzące. Klucz odrzuca „could you open" w miejscu, gdzie nauczyciel wydaje polecenie.
- Przekroczenie limitu wyrazów — limit bywa dwa, trzy albo cztery wyrazy i zmienia się między sesjami.
Ta część nie wybacza „mniej więcej dobrze". Reakcja ma być i trafna, i poprawna.
4Czego się nauczyć
Zadania tej części krążą wokół skończonej liczby sytuacji, które powtarzają się z sesji na sesję: pytanie o drogę, zamawianie w kawiarni, odmowa zaproszenia, gratulacje, przeprosiny, prośba o powtórzenie, propozycja wspólnego wyjścia.
Warto uczyć się ich parami: zwrot i odpowiedź na niego. „Thank you" → „You're welcome" / „Don't mention it". „I'm sorry" → „That's all right". „Would you like to…?" → „I'd love to" / „Sorry, I can't". Połowa zadań w tej części polega właśnie na dobraniu drugiego elementu takiej pary.
5Przykłady krok po kroku
Trzy sytuacje z arkuszy — wszystkie z wariantem odwracającym role.
Przykład 1 Rada, nie pytanie o radę
termin dodatkowy 2026, zadanie 5.1. Sytuacja: „Koleżanka szuka pomysłu na prezent dla taty. Jak poradzisz jej, co jemu kupić?" Warianty: A. Did you buy this book for your father? B. Why don't you buy him a good book? C. Which book do you think I should buy?
- Sytuacja opisana po polsku wskazuje, kto mówi i po co — to jest połowa rozwiązania.
- Wariant poprawny musi być radą udzieloną rozmówcy, a nie prośbą o radę dla siebie ani pytaniem o przeszłość.
- Forma „Why don't you…?" to typowy angielski sposób doradzania, mimo że wygląda jak pytanie.
Odpowiedź: B — „Why don't you…?” to typowa forma udzielania rady. A to pytanie o przeszłość, C — prośba o radę dla siebie.
Przykład 2 Gratulacje skierowane do mnie
termin główny 2025, zadanie 3.3.
- Nagranie zawiera krótką wypowiedź, do której trzeba dobrać reakcję z pięciu podanych.
- Rozstrzyga, KOGO dotyczy wypowiedź: gratulacje skierowane do słuchacza wymagają podziękowania.
- Wariant mówiący o sukcesie osoby trzeciej byłby poprawny, gdyby gratulacje dotyczyły kogoś innego — ale nie dotyczą.
Odpowiedź: D — Gratulacje skierowane DO rozmówcy — reakcją podziękowanie. Opcja C zakłada, że wygrał ktoś trzeci.
Przykład 3 Podzielenie się doświadczeniem
termin dodatkowy 2022, zadanie 4.4.
- W zadaniu z dobieraniem pięć reakcji przypada na cztery wypowiedzi — jedna jest zbędna.
- Wypowiedź opisuje kłopot z instalacją aplikacji. Reakcje dzielą się na te, które pomagają, i te, które współodczuwają.
- Poprawna jest ta, która mówi o tym samym doświadczeniu — bo wypowiedź nie zawiera prośby o pomoc.
Odpowiedź: E — „I had a lot of problems installing this app.” — podzielenie się tym samym doświadczeniem.
6Najczęstsze błędy
Cztery błędy, które w tej części powtarzają się najczęściej.
Wybieranie zdania, które wypowiedziałaby druga strona
Skąd się bierze: Warianty błędne są zwykle poprawnymi zdaniami z tej samej scenki — tylko z ust rozmówcy. Uczeń rozpoznaje sytuację, widzi pasujące słownictwo i zaznacza, nie sprawdzając, kto mówi.
Jak zrobić dobrze: Po przeczytaniu sytuacji powiedz sobie: „ja mówię, on słucha". Potem sprawdź każdy wariant pytaniem: czy JA mogę to powiedzieć w tej sytuacji? To eliminuje zwykle dwa warianty z trzech.
Mylenie zachęty przed zdarzeniem z reakcją po zdarzeniu
Skąd się bierze: Życzenia („Good luck!", „You'll pass") i gratulacje („Good job!", „I'm so proud of you!") dotyczą tej samej sytuacji, ale różnych momentów. Warianty w arkuszach regularnie mieszają jedno z drugim.
Jak zrobić dobrze: Sprawdź w opisie sytuacji czas: „wygrał konkurs" to po, „jutro ma egzamin" to przed. To jedno słowo rozstrzyga między dwoma wariantami.
Pisanie w zadaniu otwartym dłużej, niż wolno
Skąd się bierze: Limit wyrazów w uzupełnianiu dialogu zmienia się między sesjami — bywa dwa, trzy albo cztery wyrazy, licząc wyraz podany w nawiasie. Klucz odrzuca poprawne merytorycznie odpowiedzi wyłącznie za przekroczenie limitu, podając to jako powód wprost.
Jak zrobić dobrze: Policz wyrazy przed wpisaniem. Jeśli odpowiedź nie mieści się w limicie, prawie zawsze istnieje krótszy zwrot o tym samym znaczeniu — i to on jest odpowiedzią oczekiwaną.
Zgadywanie po jednym znajomym słowie w wariancie
Skąd się bierze: W zadaniach dobieranych z nagraniem warianty często zawierają słowo, które w wypowiedzi padło. To nie jest wskazówka — to ten sam mechanizm pułapki, co w zadaniach ze słuchu.
Jak zrobić dobrze: Ustal najpierw, jaka reakcja jest w ogóle potrzebna: zgoda, odmowa, pocieszenie, informacja. Dopiero potem szukaj wariantu tego rodzaju.
7Pytania i odpowiedzi
Co to są funkcje językowe na egzaminie ósmoklasisty?
To umiejętność zareagowania po angielsku w konkretnej sytuacji — przeproszenia, zaproszenia, odmowy, poproszenia o powtórzenie. Egzamin sprawdza je w 63 zadaniach na 21 arkuszy, wartych średnio 10,3 punktu.
Dlaczego sytuacje w zadaniu 5. są opisane po polsku?
Bo zadanie sprawdza dobór reakcji, a nie rozumienie opisu sytuacji. Gdyby scenka była po angielsku, uczeń tracący punkt nie wiedziałby, czy zawiodło rozumienie, czy znajomość zwrotu. Polski opis rozdziela te dwie rzeczy.
Czy w uzupełnianiu dialogu liczy się poprawność gramatyczna?
Tak, i to bardziej niż w zadaniach na rozumienie. Klucz CKE mówi wprost, że przy funkcjach językowych równie istotna jak komunikatywność jest poprawność, a odpowiedzi z poważnymi błędami językowymi nie są akceptowane.
Jak najszybciej poprawić wynik z tej części?
Ucząc się zwrotów parami — zwrot i typowa odpowiedź na niego. Znaczna część zadań polega na dobraniu drugiego elementu takiej pary, a lista sytuacji powtarzających się w arkuszach jest krótka: droga, zakupy, zaproszenie, przeprosiny, gratulacje, prośba o powtórzenie.
Czytaj dalej
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-03. Tekst redakcji „Nie każ mu liczyć”.