1. Ojczyzna jako matka
Jakie dobra, według Skargi, ojczyzna dała swoim dzieciom? Do jakiej postawy zobowiązuje ta metafora?
Przykładowa odpowiedź
Dała wolność, pokój i dostatek. Obraz matki ma wzbudzić wdzięczność i gotowość do odpowiedzialnej troski o państwo.
2. Dawniej i dziś
Po co Skarga kontrastuje dawną skromność z obecnym przepychem?
Przykładowa odpowiedź
Pokazuje, że możni korzystają z bogactwa, lecz wydają je na zbytek zamiast na obronę i przygotowanie państwa na zagrożenia.
3. Tonący okręt
Dlaczego człowiek pilnujący własnej skrzynki na tonącym statku jest obrazem egoizmu?
Przykładowa odpowiedź
Ignoruje wspólne zagrożenie. Gdy okręt, czyli ojczyzna, zatonie, razem z nim straci również swój majątek i bezpieczeństwo.
4. Wolność i swawola
Co Skarga zarzuca tym, którzy zasłaniają się wolnością, a utrudniają wykonanie prawa?
Przykładowa odpowiedź
Przekształcają wolność w swawolę i osłabiają sprawiedliwość oraz państwo. Przywilej bez odpowiedzialności szkodzi całej wspólnocie.
5. Miniodpowiedź
W 60–90 sekund porównaj funkcje metafor matki i okrętu. Połącz je z krytyką zbytku oraz z apelem o dobro wspólne.
Źródła: CKE, informator poziomu rozszerzonego, lista lektur dopuszczonych w latach 2025–2028; Piotr Skarga, „Kazania sejmowe”, Wolne Lektury; ZPE, kontekst i retoryka utworu.