1. „Fraszka cnota”
Dlaczego poeta przywołuje Brutusa i powtarza słowo „fraszka”?
Przykładowa odpowiedź
Przywołuje przykład człowieka, który po klęsce zwątpił w cnotę. Powtórzenie oddaje uporczywość tej myśli oraz napięcie emocjonalne podmiotu.
2. Dobroć i cierpienie
Jaką funkcję pełnią pytania o pobożność i dobroć?
Przykładowa odpowiedź
Są pytaniami retorycznymi. Pokazują bolesne doświadczenie, że uczciwe życie nie zabezpiecza człowieka przed nieszczęściem.
3. „Nieznajomy wróg”
Dlaczego ta siła przeraża podmiot?
Przykładowa odpowiedź
Działa bez rozróżnienia dobrych i złych, więc wydaje się obojętna na ludzkie zasługi i podważa poczucie moralnego ładu.
4. Finał
Co podmiot dostrzega, pytając żałość o utratę pociechy i rozsądku?
Przykładowa odpowiedź
Uświadamia sobie, że rozpacz może odebrać mu nie tylko ukojenie, lecz także trzeźwy osąd. To nie jest jeszcze pełne pocieszenie, ale próba rozpoznania własnego stanu.
5. Miniodpowiedź
W 60–90 sekund wyjaśnij, dlaczego „Tren XI” jest głosem kryzysu, a nie prostą deklaracją, że cnota nie ma znaczenia.
Źródła: CKE, informator o maturze z języka polskiego; Jan Kochanowski, „Tren XI”, Wolne Lektury.