1. Od uczty do refleksji
Dlaczego pieśń rozpoczyna się zaproszeniem do muzyki i wina?
Przykładowa odpowiedź
Uczta wyraża radość z chwili obecnej. Prowadzi do pytania o niepewną przyszłość: skoro nikt nie wie, co przyniesie jutro, warto rozsądnie korzystać z tego, co jest dostępne dziś.
2. Fortuna
Jakie zmiany losu pokazuje Kochanowski i jaki wniosek z nich wyprowadza?
Przykładowa odpowiedź
Fortuna może strącić człowieka z wysokiej pozycji albo wynieść kogoś, kto był poniżej innych. Powodzenie jest nietrwałe, dlatego człowiek nie powinien uzależniać od niego własnej wartości.
3. Postawa stoicka
Co oznacza rada, by umieć znosić szczęście i nieszczęście?
Przykładowa odpowiedź
W trudności nie należy tracić odwagi, a w powodzeniu popadać w pychę. Wewnętrzna równowaga i cnota pomagają zachować godność mimo zmian losu.
4. Morze
Wyjaśnij, dlaczego obraz niewielkiej łodzi na wzburzonym morzu jest metaforą ludzkiego życia.
Przykładowa odpowiedź
Burza oznacza nieprzewidywalny kryzys. Mówiący nie obiecuje, że jej uniknie; deklaruje, że zachowa odwagę i oprze się na własnej postawie, zamiast na bogactwie.
5. Miniodpowiedź
W 60–90 sekund wyjaśnij, jak poeta łączy radość życia z przygotowaniem na stratę. Użyj motywu Fortuny i dwóch obrazów: uczty oraz łodzi.
Źródła: CKE, informator o maturze z języka polskiego; Jan Kochanowski, „Pieśń IX” (księgi pierwsze), Wolne Lektury.