← wszystkie powtórki
POWTÓRKA LEKTURY · SPRAWDŹ SIĘ

„Martwe dusze” — sprawdź się przed maturą

Powtórka powieści Mikołaja Gogola. W wykazie CKE na poziomie rozszerzonym jest ona jedną z czterech alternatywnych powieści realistycznych lub naturalistycznych; to nie osobne pytanie jawne. Najpierw odpowiedz sam(a), potem kliknij „psst… sprawdź”.

1. Jak działa oszustwo?

Kim są dosłownie „martwe dusze” i dlaczego właściciele ziemscy wciąż mają je w dokumentach?

Przykładowa odpowiedź

To zmarli chłopi, których nazwiska nadal figurują w rejestrze jako żywe osoby do czasu kolejnego spisu. Właściciele płacą za nich podatki, a Cziczikow chce wykorzystać przejęte nazwiska do oszustwa finansowego.

2. Rozmowa z Maniłowem

Jak Cziczikow zdobywa przychylność Maniłowa? Co jest komiczne i niepokojące w ich dialogu?

Przykładowa odpowiedź

Cziczikow jest uprzejmy i zapewnia o zgodności transakcji z prawem. Maniłow odpowiada nadmiernymi grzecznościami, choć nie rozumie sprawy. Komizm języka przykrywa moralnie niepokojący handel nazwiskami zmarłych ludzi.

3. Dwa znaczenia tytułu

Wyjaśnij dosłowny i przenośny sens „martwych dusz”, powołując się na jedną scenę.

Przykładowa odpowiedź

Dosłownie chodzi o zmarłych chłopów widniejących w spisie. Przenośnie tytuł może dotyczyć moralnego zobojętnienia żywych, którzy sprowadzają człowieka do papierowej pozycji i korzyści; rozmowa z Maniłowem pokazuje oba sensy.

4. Miniodpowiedź ustna

W 60–90 sekund odpowiedz: „Jak Gogol wykorzystuje komizm do krytyki społeczeństwa?”. Zacznij od mechanizmu zakupu, omów rozmowę z Maniłowem i zakończ wnioskiem o wartości człowieka.

Źródła: CKE, informator dla poziomu rozszerzonego; ZPE — fragment powieści i omówienie mechanizmu oszustwa; „Martwe dusze” — historyczny przekład w Wikiźródłach.

Wszystkie 76 pytań jawnychTeza, gotowe zdania, pułapki i trening — książka Psst… matura.Więcej o lekturzeStreszczenie, bohaterowie i test na niekazmuliczyc.pl.