1. Duchy lekkie: Józio i Rózia
Czego dzieci nie zaznały za życia? Dlaczego proszą o dwa ziarna gorczycy? Wyjaśnij sens symbolu bez twierdzenia, że dramat pochwala krzywdzenie dzieci.
Wskazówka
Dzieciom brakowało doświadczenia goryczy. Gorczyca ma symbolicznie dopełnić ich jednostronne doświadczenie życia.
2. Duch ciężki: Zły Pan
Przypomnij historię człowieka ukaranego za zerwanie owoców i kobiety z dzieckiem proszącej o pomoc. Jak ich głosy wracają podczas obrzędu?
Wskazówka
Głosy skrzywdzonych przemawiają przez nocne ptaki. Nie dopuszczają do Widma pokarmu i wody. Kara odpowiada brakowi litości okazanemu za życia.
3. Duch pośredni: Zosia
Co oznacza jej unoszenie się między ziemią a niebem? Czy przesłanie sceny nakazuje odwzajemnić każdą miłość?
Wskazówka
Zosia nie stworzyła głębokiej więzi i traktowała uczucia innych lekko. Symbol „nie dotknąć ziemi” dotyczy oderwania od doświadczenia i odpowiedzialności, nie przymusu kochania kogokolwiek.
4. Milczące Widmo
Dlaczego jego pojawienie się zmienia ton zakończenia? Czego nie da się o nim ustalić na podstawie samej części II?
Wskazówka
Guślarz nie może go odpędzić, a Widmo pozostaje przy dziewczynie. Dramat nie podaje w tej części pełnej biografii zjawy; tajemnica jest częścią zakończenia.
Źródła: informator CKE; Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. II, tekst utworu.