1. Dwie sytuacje
Zapisz po jednym konkretnym przykładzie z reportażu: jak Marek Edelman próbował pomagać ludziom w getcie i jak walczył o życie pacjentów po wojnie? Przy każdym przykładzie wskaż granicę jego możliwości.
2. Co naprawdę porównujesz?
Uzupełnij zdania: „Wspólna jest postawa Edelmana, ponieważ…”. „Różnica polega na tym, że w getcie…, a w szpitalu…”. Wyjaśnij, dlaczego nie należy utożsamiać nazistowskiej zbrodni z chorobą.
3. Tytuł i kontekst
Wyjaśnij metaforę osłaniania płomienia. Jak pomaga odczytać tytuł? Następnie odwołaj się do doktora Rieux z „Dżumy” albo innego wybranego kontekstu. Wskaż podobieństwo postaw oraz granicę tego porównania.
4. Minutowa odpowiedź
Ułóż wypowiedź: teza → przykład wojenny → przykład powojenny → porównanie → kontekst → wniosek. Sprawdź, czy zamiast samych ogólników przywołujesz wydarzenia i sposób opowiadania w reportażu Krall.
Wskazówki do samokontroli
W getcie możliwości pomocy były ograniczone przez niemieckich sprawców, a Edelman próbował ratować pojedynczych ludzi, między innymi przy Umschlagplatzu. Po wojnie jako kardiolog działał w ramach leczenia i zespołu medycznego, bez gwarancji powodzenia. Obraz osłanianego płomienia podkreśla kruchość życia i potrzebę działania na czas. Rieux z „Dżumy” może być kontekstem dla solidarnej, codziennej pomocy, ale choroby i Zagłady nie należy zrównywać.
Źródła: lista CKE 2026–2028; ZPE: reportaż Krall i motyw walki o życie; Muzeum POLIN: Marek Edelman.